sobota 18 maja 2024     Alicja, Feliks, Eryk
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Co zwiastuje Gromniczna
eGorzowska - 12295_OgGD5QpEPggoHNxhHg4h.jpg2 lutego. Najłatwiej podsumować dzisiejszy dzień przysłowiem „Gromnica – zimy połowica”. Jego mniej znana wersja brzmi zdecydowanie mniej sympatycznie: „Powiadają że Gromnica, już ci zimy połowica, ale bywać nie nowina, że dopiero ją zaczyna”.

W Ameryce Północnej obchodzą dziś Dzień Świstaka. U nas jego odpowiednikiem mógłby być Dzień Niedźwiedzia, bo jedno z wyszperanych u Adalberga przysłów głosi: „Na gromniczną Maryją niedźwiedź budę rozwali, lubo ją poprawi”. Z załączonego wyjaśnienia wynika, iż „gdy w dniu tym zima dotrzymuje, to wiosna będzie wczesna i niedźwiedź budę swoją rozwali, gdy zaś mróz zwalnia, to wiosna jeszcze daleko, i niedźwiedź budę poprawia". Gdybyśmy podchodzili do tematu po amerykańsku, powinniśmy wytypować jakiegoś misia-przepowiadacza i obstawić dziś jego gawrę dziesiątkami fotoreporterów.

Nasza obrzędowość ludowa jednak nie z niedźwiedziami, a z Matką Bożą Gromniczną jest związana. Wierzono, że w mroźne lutowe noce chodzi ona po polach z zapaloną gromnicą, chroniąc przed wymarznięciem oziminy i oświetlając drogę zabłąkanym wędrowcom. Towarzyszą jej obłaskawione wilki zwane gromnicznymi.

Wybór przysłów dotyczących dzisiejszej daty jest spory, dlatego przytoczę tylko kilka mniej znanych:
  • „W Gromnice łataj bracie rękawice” (taki odpowiednik konieczności podkucia butów przed nadejściem lutego),
  • „Jeśli Gromnice mają zielne kwiatki, Kwietną Niedzielę śnieżną będą miały dziatki” (w tym roku Kwietna/ Wierzbna/ Palmowa Niedziela przypada drugiego kwietnia; może obejdzie się bez śniegu),
  • „Na Gromnice mróz – ogryzki do gnoju włóż; na Gromnice kałuski (kałuże) – wybieraj z gnoju ogryzki” (??? – pojęcia nie mam, jak to tłumaczyć),
  • „Od Gromnic do Gromnic, aż nie będzie nic” (o próżnych obietnicach; odpowiednik „Nigdy; na świętego Dygdy”),
  • „Na gromnice pół-piwnice” (zwyczajowo gospodarze sprawdzali zapasy ziemniaków w piwnicach),
  • „W dzień Panny Gromniczny bywaj zdrów, mój śliczny” (wyraźnie daje do zrozumienia, że jeśli komuś do tej pory nie udało się usidlić jakiejś panny, to na karnawałowe uderzanie w koperczaki już trochę za późno, ponieważ nieuchronnie zbliża się czas postu).
Spośród porzekadeł meteorologicznych wybrałam tylko jedno: „W Gromnicę milszym w owczarni wilk, jak słońce”. Oskar Kolberg wyjaśnił je tak: „gospodarze utrzymują, że słońce w dniu gromnicznym jest pewną przepowiednią słoty, zimna i zarazy na owce”, natomiast towarzyszące dziś Najświętszej Panience wilki są czasowo przez nią obłaskawione. Wśród synoptyczno-rolniczych spostrzeżeń urzekło mnie z kolei takie: „Duże sople w Matkę Boską Gromniczną zapowiadają urodzaj na marchew”.

W Kościele rzymskokatolickim obchodzone jest Święto Ofiarowania Pańskiego. Kończy się czas śpiewania kolęd i wystawiania jasełek, rozbiera się kościelne choinki, demontuje szopki oraz inne ozdoby. Zgodnie z tradycją święci się też grube gromnice, dawniej odlewane z wosku (wierzono, że pszczoły to owady święte, utrzymujące kontakt ze światem pozagrobowym). Płomienie świec palących się w czasie mszy poddawano bacznym obserwacjom – obficie kapiący wosk oznaczał przedłużającą się i mroźną zimę, skwierczenie świecy przepowiadało letnie burze i ulewy.

W kalendarzu świąt nietypowych szczególnie ważny wydaje się Dzień Pozytywnego Myślenia, przynajmniej dzisiaj postarajmy się więc nie narzekać. Z kalendarza kulinarnego uśmiecha się smaczny i sympatyczny Dzień Naleśnika. Nie prześledziłam dokładnie ich historii, ale Francuzi uważają że pomysł na smażenie cieniutkich, delikatnie chrupiących na brzegach placuszków, pochodzi od nich i sięga czasów, kiedy papieże rezydowali w Avinionie (1309-1377), a drugiego lutego tradycyjnie dzielili się jedzeniem z biednymi.

Okrągły kształt naleśników ma symbolizować słońce. Smażenie ich właśnie dzisiaj, miało zapewnić rodzinie dobrobyt pod warunkiem – uwaga, uwaga – trzymania w prawej dłoni monety, przy jednoczesnym wykorzystaniu lewej ręki do przerzucania naleśników na patelni. Jeżeli ktoś nie czuł się na siłach, by tę czynność wykonać prawidłowo, mógł położyć monetę bezpośrednio na smażonym placku. No i należało je jeść nie na śniadanie, tylko na kolację. Francuski przesąd głosił, że dzisiejszy deszcz będzie odpowiedzialny za czterdziestodniowe opady, a słoneczna pogoda prorokuje rychły koniec zimy. U nas zapowiada się pierwsza wersja.

I jeszcze ważne święto ekologiczne. Światowy Dzień Mokradeł, obchodzony w rocznicę podpisania konwencji ramsarskiej (2.02.1971). Pełna jego nazwa brzmi Światowy Dzień Obszarów Wodno-Błotnych. Obchody mają nam uświadomić ogromne znaczenie ciągle malejących rezerwuarów wody.

Fotograficzne zaproszenie tym razem nie do naszego ulubionego Parku Narodowego Ujście Warty (mamy go dosłownie pod bokiem), tylko do położnego na przeciwległym krańcu kraju Drohiczyna. Tak prezentuje się zakole Bugu z tamtejszej Góry Zamkowej (138 m n.p.m.).


Tekst i foto Maria Gonta


2 lutego 2023 08:32, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Przebudowa Spichrzowej
Ostatnie przygotowania do rozpoczęcia przebudowy ulicy Spichrzowej. Konsorcjum firm TORMEL i WUPRINŻ, przebuduje ostatni, półkilometrowy odcinek ulicy Spichrzowej. Pierwsze prace ruszą ... <czytaj dalej>
UMCS z Jazz Clubem Pod Filarami
80 lat UMCS w Lublinie z Jazz Clubem „Pod Filarami”. W dniach 14 -17 maja 2024 roku w Akademickim Centrum Kultury ... <czytaj dalej>
Remont schodów
Nowe schody na Piaskach, obok lecznicza zieleń. Rusza remont schodów przy ul. Bohaterów Westerplatte, zejście do ul. Sczanieckiej. Skarpa przy schodach ... <czytaj dalej>
Obchody 900-lecia jubileuszu
W sobotę 11 maja br. w Ośnie Lubuskim odbędą się uroczyste obchody z okazji dziewięćsetlecia ustanowienia biskupstwa lubuskiego. Przygotowania do tej ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
"Euro Vend" Sp.j. B.Duda B.Łukaszewicz

ul. Kostrzyńska 1, Gorzów Wlkp.
tel. 505 660 010
branża: Reklama - agencje, doradcy <czytaj dalej>
Młodzieżowy Dom Kultury

ul. Teatralna 8, Gorzów Wlkp.
tel. 95 722 85 75
branża: Domy kultury, Kluby osiedlowe <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« maj 2024 »
P W Ś C P S N
  
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
  
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_admin.jpg
admin ego:
Piękna inicjatywa w brzydkim mieście
Znany gorzowski lekarz Ireneusz Czerniec zaprosił w niedzielę kandydatów do Rady Miasta, dziennikarzy oraz mieszkańców na spacer ulicami śródmieścia. „Porozmawiajmy i zobaczmy, cóż dobrego możemy zrobić dla naszego miasta, w celu ... <czytaj dalej>
Bez korzeni nie zakwitniesz
Archiwa Państwowe oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej zapraszają uczniów klas 4-7 <czytaj dalej>
Kto zdobędzie mural dla szkoły
Murale Pamięci „Dumni z Powstańców” to ogólnopolski konkurs dla szkół <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - krystyna pronko (2).jpg
admin ego:
Sobkowski zamek
Dawna fortalicja w Sobkowie leży nad samą Nidą i dlatego ... <czytaj dalej>
admin ego:
Zdał osiem matur na 100 procent
Zdał 8 matur na 100 proc. 8 matur na 100 ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Bez makijażu?
5 maja obchodzimy Światowy Dzień Bez Makijażu, poświęcony promowaniu naturalnego ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Alkoholowa mapa Polski
Ponad 95 tys. pijanych kierowców zatrzymała policja w 2023 roku. ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_9923:
To proponuję jeszcze do każdego roweru, silnik odrzutowy, zestaw Wi-Fi, talerz satelitarny i co tam jeszcze w koszta można wrzucic :-) <czytaj dalej>
Staryh:
Ale pitolenie. Ani słowa o kolejce do "znachora" o bólu w krzyżu, o polityce i innych przyjemnościach wątpliwych u będących starymi l <czytaj dalej>
Anonim_7573:
Starość

Widziałem ją wczoraj

Stała u drzwi werandy

Lewa ręką trzymała laskę
prawą chciała nacisnąć <czytaj dalej>
Anonim_7511:
internat wybudowano dzięki pieniądzom przekazanym z rządu pisu warto podkreslić

podobnie jak szkołę muzyczną i plastyczną przy kwar <czytaj dalej>
Anonim_5142:
korolewicz sie znowu udziela na forum.
jak nie zmiana miasta na bez wualkepe
to z tym lotniskiem wyimaginowanym.

komęt natomiast <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej