wtorek 16 lipca 2024     Maria, Stefan, Eustachy
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Przesunięty horyzont
eGorzowska - 13323_Utc8W2fCRxRxLM6VCWsa.jpgGilleleje to najdalej na północ wysunięte miasto na Zelandii znane głównie z największego portu rybackiego na tej wyspie i bez wątpienia to właśnie port – piąty co do wielkości w Danii – jest jego centralnym punktem. Tutaj zawsze tętni życie. W jednej jego części funkcjonuje targ rybny, lodownie, wędzarnie, przetwórstwo rybne, stocznie i cały serwis potrzebny kutrom, druga jest zaciszną przystanią jachtową dla 220 jednostek pływających. Latem organizowane są festiwale sztuki, Dzień Śledzia, spektakle muzyczne na wolnym powietrzu, nawet opery. Zimą jest zdecydowanie spokojniej.

Chociaż domy kryte strzechą nie są w Danii czymś wyjątkowym i spotkacie je niemal na każdym kroku, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, to tutaj właśnie one, przytulone od południa do portu, tworzą wyjątkowo przytulną atmosferę. Stoją przy wąskich jednokierunkowych uliczkach – malutkie, często o szachulcowej konstrukcji, pomalowane na pastelowe kolory.

Z dokumentów wynika, że rybacy osiedlili się tutaj już ok.1500 r. i że oni także mieli w XVII w. problemy z ruchomymi piaskami, które zasypywały łodzie i sieci. Badania archeologiczne wykazały nawet, iż część miejscowości została pochłonięta przez wydmy. Na przełomie XIX i XX w., zwłaszcza po wybudowaniu nowego portu w 1873 r. i uruchomieniu w 1896 r. połączenia kolejowego, osada zaczęła się rozrastać (obecnie ma ok. 7.000 mieszkańców). Z jednej strony Gilleleje prosperowało coraz lepiej dzięki rybołówstwu, z drugiej strony stało się modnym kurortem. Pojawiły się pensjonaty, hotele, domy wypoczynkowe.

Odwiedzaliśmy miasteczko kilkakrotnie, tym razem jednak wybraliśmy się specjalnie, żeby zobaczyć pomnik o nieco dziwnej nazwie: Teka Bashofar Gadol. Przedstawia on chasyda grającego na nietypowym instrumencie. Sądząc z duńskiego tłumaczenia – „Niech zabrzmi wielki szofar” albo „Niech wielki szofar głosi nasze wyzwolenie”– tym instrumentem jest szofar, używany w judaizmie dęty instrument w kształcie rogu, za pomocą którego ogłaszano zbliżające się niebezpieczeństwo, początek lub koniec wojny bądź inne ważne fakty. Pomnik nawiązuje do wydarzeń z października 1943 r. znanego jako wielka ucieczka duńskich Żydów.

Kiedy Niemcy rozpoczęli akcję mającą na celu wywiezienie ich do obozów koncentracyjnych, Duńczycy po prostu udzielili Żydom tak daleko idącej pomocy, że 95% uciekinierów udało się uratować. Najpierw ukrywano ich w nadmorskich wioskach, a potem małymi łódkami i kutrami przewożono na drugi brzeg Sundu i Kattegatu, do neutralnej Szwecji. Trwało to kilka tygodni, ale zdecydowana większość duńskich Żydów uniknęła Holokaustu. Także dla wielu rybaków były to podróże w jedną stronę. Z obawy przed aresztowaniem, do zakończenia wojny oni również pozostawali w Szwecji.

Z samego Gilleleje przewieziono w ten sposób 1300 osób. Niestety, także tutaj miało miejsce jedyne skuteczne aresztowanie. 7.10.1943 r. Gestapo wywiozło stąd 84 Żydów czekających na przerzut do Szwecji, którzy ukrywali się na poddaszu kościoła. Wszyscy trafili do obozu koncentracyjnego Theresienstadt, mimo że mieszkańcy stanęli w ich obronie (do dziś zresztą nie wiadomo, kto był donosicielem). Często przytaczanym faktem jest wymiana zdań pomiędzy jednym z miejscowych rybaków, a Niemcem, który na okrzyk Duńczyka „Biedni Żydzi” miał odpowiedzieć: „W Biblii jest napisane, że taki będzie ich los”, na co ten pierwszy miał zareagować: „Ale nie jest napisane, że musi się to stać w Gilleleje”.

W październiku 2023 r., w 80 rocznicę wydarzeń, odsłonięto w Gilleleje jeszcze jeden nietypowy pomnik. Nazwano go symbolicznie „Przesunięty horyzont”.

Maria Gonta
foto Gontowiec Podróżny



Kliknij w wybrane zdjęcie aby powiększyć
, zdjęcie 1/13

, zdjęcie 2/13

, zdjęcie 3/13

, zdjęcie 4/13

, zdjęcie 5/13

, zdjęcie 6/13

, zdjęcie 7/13

, zdjęcie 8/13

, zdjęcie 9/13

, zdjęcie 10/13

, zdjęcie 11/13

, zdjęcie 12/13

, zdjęcie 13/13


19 stycznia 2024 07:10, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Komentarze:


Myślałem, że Galilea a nie Gilleleje
Anonim_9733, 19.01.2024, 23:34, 146.70.85.39 ##

Serwis www.egorzowska.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, które są wyłączną własnością ich autorów.

Oszuści wciąż dzwonią
Uwaga! Przestępcy podszywają się pod pracowników urzędów skarbowych. Resort finansów otrzymuje sygnały o próbach manipulacji oraz wyłudzenia pieniędzy pod pretekstem konieczności ... <czytaj dalej>
Ciąg dalszy urodzinowych uroczystości
W najbliższy weekend, od 5 do 7 lipca odbędzie się kolejna część uroczystości uświetniających urodziny miasta. Jednym z elementów świętowania ... <czytaj dalej>
Otwarte nowe rondo przy Słowiance
Po weekendzie otwarte dla kierowców zostanie nowe rondo przy CSR „Słowianka”. Ruch na skrzyżowaniu ulic: Słowiańskiej, Żwirowej, Roosevelta i Kosynierów Gdyńskich ... <czytaj dalej>
Budżet Obywatelski 2024
W ramach ogłoszonego postępowania przetargowego na budowę osiedlowego placu zabaw między budynkami przy ulicy Słonecznej 64-68, 69-73 w ramach Budżetu ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
"Mar-Rom 1" Roman Janiszek

ul. Słoneczna 2, Gorzów Wlkp.
tel. 95 735 03 98
branża: Artykuły gospodarstwa domowego - detal <czytaj dalej>
Wspólnota Mieszkaniowa "Trójka" Ul.Słoneczna 3 w Cychrach

ul. Sczanieckiej 55 m. 25, Gorzów Wlkp.
tel. 95 76027 23w .30
branża: Wspólnoty mieszkaniowe <czytaj dalej>
"Big Star" Renata Jaskólska

ul. Bolesława Chrobrego 8, Gorzów Wlkp.
tel. 95 720 43 01
branża: Odzież - detal <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« lipiec 2024 »
P W Ś C P S N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
    
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Od teatrzyku manipulacji
do debaty jak u cioci na imieninach
Zwolennicy zmiany nazwy naszego miasta zaprosili w poniedziałek do udziału w konferencji połączonej z debatą. O 17.00 w Wojewódzkiej i Miejskiej Bibliotece Publicznej w Gorzowie spotkała się grupa zainteresowanych zarówno ... <czytaj dalej>
Bez korzeni nie zakwitniesz
Archiwa Państwowe oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej zapraszają uczniów klas 4-7 <czytaj dalej>
Kto zdobędzie mural dla szkoły
Murale Pamięci „Dumni z Powstańców” to ogólnopolski konkurs dla szkół <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - a.jpg
admin ego:
Oszustwo na 60 tys. zł
Gorzowska seniorka została oszukana na ponad 60 tysięcy złotych. Kobieta ... <czytaj dalej>
admin ego:
Wśród kościołów Norwegii
Nasz Fredek nie lubi zatłoczonych dróg. Ma duszę wolnego ptaka. ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Bez makijażu?
5 maja obchodzimy Światowy Dzień Bez Makijażu, poświęcony promowaniu naturalnego ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Alkoholowa mapa Polski
Ponad 95 tys. pijanych kierowców zatrzymała policja w 2023 roku. ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_1892:
Przy okazji Jotunhaim. Warto pamiętać, że to siedziba, kraina podziemna lodowych olbrzymów nieprzyjaznych ludziom. Kiedyś, kiedyś napisałem tak <czytaj dalej>
MTP:
A najlepsze w tym wszystkim jest to, że grupa inicjatywna to ludzie, którzy do Gorzowa Wielkopolskiego zjechali ze swoich rodzinnych miejscowości. <czytaj dalej>
Piotr:
Byłem na spotkaniu i mam zupelnie inne odczucia.Gośc ze Stargardu ,owszem elokwentny w wypowiedzi ale w treści same puste slogany.Nie dziwie ,ze te <czytaj dalej>
Anonim_4295:
Nie dziwie się młodemu jak prowadzący naciskał na niego by wyglądało jakby był po ich stronie. Dobrze, że chociaż on jako przedstawiciel mło <czytaj dalej>
Anonim_3189:
Tylko Gorzów. Nawet wobec braku kultury Synowca. <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej