sobota 24 lutego 2024     Maciej, Bogusz, Modest
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Przesunięty horyzont
eGorzowska - 13323_Utc8W2fCRxRxLM6VCWsa.jpgGilleleje to najdalej na północ wysunięte miasto na Zelandii znane głównie z największego portu rybackiego na tej wyspie i bez wątpienia to właśnie port – piąty co do wielkości w Danii – jest jego centralnym punktem. Tutaj zawsze tętni życie. W jednej jego części funkcjonuje targ rybny, lodownie, wędzarnie, przetwórstwo rybne, stocznie i cały serwis potrzebny kutrom, druga jest zaciszną przystanią jachtową dla 220 jednostek pływających. Latem organizowane są festiwale sztuki, Dzień Śledzia, spektakle muzyczne na wolnym powietrzu, nawet opery. Zimą jest zdecydowanie spokojniej.

Chociaż domy kryte strzechą nie są w Danii czymś wyjątkowym i spotkacie je niemal na każdym kroku, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach, to tutaj właśnie one, przytulone od południa do portu, tworzą wyjątkowo przytulną atmosferę. Stoją przy wąskich jednokierunkowych uliczkach – malutkie, często o szachulcowej konstrukcji, pomalowane na pastelowe kolory.

Z dokumentów wynika, że rybacy osiedlili się tutaj już ok.1500 r. i że oni także mieli w XVII w. problemy z ruchomymi piaskami, które zasypywały łodzie i sieci. Badania archeologiczne wykazały nawet, iż część miejscowości została pochłonięta przez wydmy. Na przełomie XIX i XX w., zwłaszcza po wybudowaniu nowego portu w 1873 r. i uruchomieniu w 1896 r. połączenia kolejowego, osada zaczęła się rozrastać (obecnie ma ok. 7.000 mieszkańców). Z jednej strony Gilleleje prosperowało coraz lepiej dzięki rybołówstwu, z drugiej strony stało się modnym kurortem. Pojawiły się pensjonaty, hotele, domy wypoczynkowe.

Odwiedzaliśmy miasteczko kilkakrotnie, tym razem jednak wybraliśmy się specjalnie, żeby zobaczyć pomnik o nieco dziwnej nazwie: Teka Bashofar Gadol. Przedstawia on chasyda grającego na nietypowym instrumencie. Sądząc z duńskiego tłumaczenia – „Niech zabrzmi wielki szofar” albo „Niech wielki szofar głosi nasze wyzwolenie”– tym instrumentem jest szofar, używany w judaizmie dęty instrument w kształcie rogu, za pomocą którego ogłaszano zbliżające się niebezpieczeństwo, początek lub koniec wojny bądź inne ważne fakty. Pomnik nawiązuje do wydarzeń z października 1943 r. znanego jako wielka ucieczka duńskich Żydów.

Kiedy Niemcy rozpoczęli akcję mającą na celu wywiezienie ich do obozów koncentracyjnych, Duńczycy po prostu udzielili Żydom tak daleko idącej pomocy, że 95% uciekinierów udało się uratować. Najpierw ukrywano ich w nadmorskich wioskach, a potem małymi łódkami i kutrami przewożono na drugi brzeg Sundu i Kattegatu, do neutralnej Szwecji. Trwało to kilka tygodni, ale zdecydowana większość duńskich Żydów uniknęła Holokaustu. Także dla wielu rybaków były to podróże w jedną stronę. Z obawy przed aresztowaniem, do zakończenia wojny oni również pozostawali w Szwecji.

Z samego Gilleleje przewieziono w ten sposób 1300 osób. Niestety, także tutaj miało miejsce jedyne skuteczne aresztowanie. 7.10.1943 r. Gestapo wywiozło stąd 84 Żydów czekających na przerzut do Szwecji, którzy ukrywali się na poddaszu kościoła. Wszyscy trafili do obozu koncentracyjnego Theresienstadt, mimo że mieszkańcy stanęli w ich obronie (do dziś zresztą nie wiadomo, kto był donosicielem). Często przytaczanym faktem jest wymiana zdań pomiędzy jednym z miejscowych rybaków, a Niemcem, który na okrzyk Duńczyka „Biedni Żydzi” miał odpowiedzieć: „W Biblii jest napisane, że taki będzie ich los”, na co ten pierwszy miał zareagować: „Ale nie jest napisane, że musi się to stać w Gilleleje”.

W październiku 2023 r., w 80 rocznicę wydarzeń, odsłonięto w Gilleleje jeszcze jeden nietypowy pomnik. Nazwano go symbolicznie „Przesunięty horyzont”.

Maria Gonta
foto Gontowiec Podróżny



Kliknij w wybrane zdjęcie aby powiększyć
, zdjęcie 1/13

, zdjęcie 2/13

, zdjęcie 3/13

, zdjęcie 4/13

, zdjęcie 5/13

, zdjęcie 6/13

, zdjęcie 7/13

, zdjęcie 8/13

, zdjęcie 9/13

, zdjęcie 10/13

, zdjęcie 11/13

, zdjęcie 12/13

, zdjęcie 13/13


19 stycznia 2024 07:10, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Komentarze:


Myślałem, że Galilea a nie Gilleleje
Anonim_9733, 19.01.2024, 23:34, 146.70.85.39 ##

Serwis www.egorzowska.pl nie ponosi odpowiedzialności za treść komentarzy, które są wyłączną własnością ich autorów.

Smutny obraz infrastruktury transportowej północy województwa
Publikujemy fragmenty nadesłanego Stanowiska Zarządu Lubuskiej Organizacji Pracodawców z dnia 30.01.2024 r. w sprawie aktualizacji Strategii Rozwoju Województwa Lubuskiego 2030. Niestety, ... <czytaj dalej>
Ważne konsultacje. Kto pierwszy, ten lepszy
Konsultacje w sprawie Krajowego Systemu e-Faktur. Ministerstwo Finansów przedstawia harmonogram konsultacji w sprawie rozwiązań prawnych i funkcjonalności Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Konsultacje ... <czytaj dalej>
Do wzięcia niemal 40 mln euro
Północ Lubuskiego sięga po unijne wsparcie. Stawką jest blisko 40 mln euro. - To ostatnie spotkanie z cyklu, ale... ostatni będą ... <czytaj dalej>
Można zdobyć małe granty
- Z małych grantów skorzystało już wiele fundacji, stowarzyszeń i samorządów. Współpraca transgraniczna jest dla nas bardzo ważna – zapewnia ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
F.H.U. "Termobud" Paweł Możejko

ul. Wyczółkowskiego 5 m. 12, Gorzów Wlkp.
tel. 516 060 365
branża: Budowlane usługi - wykonanie pod klucz <czytaj dalej>
"Inco" Sp. z o.o.

ul. Młyńska 4, Gorzów Wlkp.
tel. 95 731 73 40
branża: Archiwa, archiwizacyjne usługi <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« luty 2024 »
P W Ś C P S N
   
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
   
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Kultura nam się opłaca
Różnie można mówić o Gorzowie i na co dzień głosów narzekania nie brakuje, ale jeśli chodzi o kulturę, nie mamy się czego wstydzić. I choć jest wielu, którzy powtarzają, że ... <czytaj dalej>
Między strachem a wolnością
„Między strachem a wolnością”. To temat konkursu, do udziału w <czytaj dalej>
Konkurs fotograficzny
Gminna Biblioteka Publiczna w Bogdańcu organizuje konkurs fotograficzny „Bogdaniec - <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - dsc_2237.jpg
admin ego:
Nigdy przeciw komukolwiek
Kampania wyborcza do samorządu – nigdy przeciw komukolwiek. Mamy półtora miesiąca ... <czytaj dalej>
admin ego:
Domek na dach
Dziś, zamiast kontynuacji szwedzkich przygód, post o rozpierającej nas radości. ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Ochrona zdrowia w niebezpieczeństwie
W ostatnich latach coraz częściej zdarzają się ataki na jednostki ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
W sprawie sztucznej inteligencji
Koniec negocjacji w sprawie unijnego AI Act. Ostateczną treść poznamy ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Zawarcianin bez kładki:
Czy można w Gorzowie tytułem eksperymentu wprowadzić weksle. Każdy radny podpisze weksel na 150% wartości dochodów z pracy w radzie i majątku. <czytaj dalej>
Anonim_5314:
Kompletnie nie zrozumiałeś przekazu. Nasze dzieci nie przybyły tu z Marsa. To my jesteśmy dla nich wzorem do naśladowania. <czytaj dalej>
Anonim_6553:
od kiedy do starsi mają okazywać szacunek młodszym a nie na odwrót?

czy dożyliśmy czasów gdzie babcia w autobusie ma ustepować dzie <czytaj dalej>
Anonim_6142:
Pięknie.zmp <czytaj dalej>
Anonim_9422:
Inteligentni mieszkańcy nie wybiorą developera
Bo chcą tanio płacić raty kredytów i najmu. I to jest największym problemem
Trzeba nie <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej