W przedostatnią sobotę sierpnia o 12.00 i 17.00 przy Muzeum Zagroda Młyńska w Bogdańcu można było obserwować przygotowanie i wypiek chleba metodą dawną. To nieodłączny element Lubuskiego Święta Chleba.

Chleb stanowi jeden z najważniejszych symboli kulturowych, tradycyjnych i kulinarnych regionu lubuskiego. StÄ…d organizowane niemal od trzech dekad Å›wiÄ™to. Każdego roku w czasie jego trwania, piekarze uroczyÅ›cie wrÄ™czajÄ… go Wójtowi Gminy Bogdaniec. Tak byÅ‚o i tym razem. Gdy korowód z koÅ›cioÅ‚a przeszedÅ‚ na plac, na którym odbywaÅ‚y siÄ™ wydarzenia z okazji zakoÅ„czenia żniw, na scenie piekarze przekazali wójtowi Tomaszowi Kwiatkowskiemu wypieczony z tegorocznych zbóż bochen. 
To ceremoniaÅ‚ powtarzany od lat, a towarzyszÄ… mu sÅ‚owa: "Oby nikomu nigdy nie zabrakÅ‚o chleba". 



W niedzielÄ™ 22 sierpnia uczestnicy Å›wiÄ™ta mogli też sami obserwować wyrabianie i wypiek chleba. Po remoncie bogdanieckiego muzeum, w zachowanym piecu chlebowym pokazowo piecze siÄ™ bochenki na liÅ›ciu kapusty. To rzadko dziÅ› oglÄ…dany prawdziwy - nie mechaniczny - proces stwarzania jednego z najważniejszych produktów w życiu czÅ‚owieka. Zajmuje siÄ™ tym mistrz piekarstwa, od 30 lat w zawodzie, Krzysztof Pawlak. ZapytaliÅ›my go, na czym polega różnica miÄ™dzy piecem tradycyjnym a przemysÅ‚owym?
– Taki piec opalany drewnem nie ma zegara i nie pokazuje temperatury, wiÄ™c musimy obserwować zachowanie wnÄ™trza, popioÅ‚u lub testować temperaturÄ™ mÄ…kÄ…. Podczas rozpalania kopuÅ‚a pieca robi siÄ™ czarna od sadzy, ale gdy piec osiÄ…ga wÅ‚aÅ›ciwÄ… temperaturÄ™, sadza siÄ™ wypala, a kopuÅ‚a staje siÄ™ jasna. To najważniejszy znak. Można też zrobić test mÄ…ki. JeÅ›li na wygarniÄ™ty popióÅ‚ z pieca wrzucimy garść zwykÅ‚ej mÄ…ki i ona natychmiast pÅ‚onie albo czarnieje, piec jest za gorÄ…cy, jeÅ›li po 5–10 sekundach brÄ…zowieje, można kÅ‚aść chleb. Jak mÄ…ka pozostaje biaÅ‚a, piec jest za zimny i chleba siÄ™ nie upiecze. Na nasze bochenki temperatura do wypieku powinna mieć ok. 250° C – wyjaÅ›niaÅ‚ Krzysztof Pawlak.

Trzeba pamiętać, że przygotowanie pieca do wypieku to proces jednorazowy.
– Kiedy wyjmiemy jeden wsad chleba i chcielibyÅ›my wÅ‚ożyć drugi, musimy ponownie rozpalać palenisko, ponieważ w trakcie pieczenia chleb wciÄ…ga caÅ‚Ä… temperaturÄ™ i piec stygnie. Można ewentualnie upiec jeszcze jakieÅ› ciasto sÅ‚odkie czy placek drożdżowy, ale nie za gruby, bo temperatura spada – dodaje mistrz piekarstwa i podkreÅ›la, że wypiekanie takiego chleba to w BogdaÅ„cu tradycja. – Od lat pieczemy też w naszej piekarni chleb baltonowski wedÅ‚ug niezmiennego przepisu, a jest taki dobry, bo robiony na zakwasie i z dobrej mÄ…ki, która jest bardzo ważna.

W czasie Lubuskiego ÅšwiÄ™ta Chleba pracÄ™ Krzysztofa Pawlaka obserwowaÅ‚o wielu goÅ›ci, w tym z zaprzyjaźnionych niemieckich gmin Petershagen/Eggersdorf. To dla nich – w ramach projektu „Wspólne dziedzictwo kulturowe” – mistrz z Piekarni Bogdaniec wypiekÅ‚ ponad 70 bochenków.

A jak je samemu wykonać?
– Najpierw trzeba wyprowadzić zakwas – wyjaÅ›nia Krzysztof Pawlak. – W zależnoÅ›ci od tego, ile chcemy uzyskać bochenków, trzeba dać mÄ…kÄ™ żytniÄ… – 40 proc. i pszennÄ… – 60 proc, czyli ok. 3 kg żytniej na 7 kg pszennej. Drożdży również w zależnoÅ›ci od liczby bochenków – tu daÅ‚em 15 dag, bo robiÅ‚em pokazowo z 15 kg ciasta, wiÄ™c wyszÅ‚o 16 sztuk po 40 dag każdy. OczywiÅ›cie, dodaÅ‚em 20 dag soli. CaÅ‚ość dokÅ‚adnie wymieszana musi rosnąć w ciepÅ‚ej temperaturze przez okoÅ‚o godzinÄ™ przed wstawieniem do pieca. A potem już trzeba obserwować, jak siÄ™ chleby zachowujÄ…. Po wstÄ™pnym zapieczeniu skrapiam je wodÄ…, by bochenki Å‚adnie bÅ‚yszczaÅ‚y.

Poza dorocznym Å›wiÄ™tem Muzeum Zagroda MÅ‚yÅ„ska organizuje specjalne warsztaty pieczenia chleba. Zawsze cieszÄ… siÄ™ dużym zainteresowaniem, także wÅ›ród najmÅ‚odszych grup. DziÄ™ki temu ta ważna tradycja przekazywana jest z pokolenia na pokolenie.

Pokaz pieczenia chleba w czasie XXIX Lubuskiego Święta Chleba był elementem projektu:
Wspólne dziedzictwo kulturowe gmin Petershagen/Eggersdorf i BogdaÅ„ca, XXIX Lubuskie ÅšwiÄ™to Chleba w Gminie Bogdaniec
Gemeinsames kulturelles Erbe der Gemeinden Petershagen/Eggersdorf und Bogdaniec -XXIX. Lebuser Brotfest in der Gemeinde Bogdaniec


Tekst i foto Hanna Kaup

Kliknij w wybrane zdjęcie aby powiększyć