NieistniejÄ…cy już stadion leÅ›ny byÅ‚ miejscem wypoczynku i niedzielnych spotkaÅ„ mieszkaÅ„ców przedwojennego Dühringshofu i powojennego BogdaÅ„ca. ZnajdowaÅ‚ siÄ™ na polanie leÅ›nej za Górnym MÅ‚ynem przy dzisiejszej ulicy LeÅ›nej. PoczÄ…tkowo nosiÅ‚ nazwÄ™ Turnplatz (plac ćwiczeÅ„). OdbywaÅ‚y siÄ™ na nim pokazy i zawody konne, cieszÄ…ce siÄ™ dużym zainteresowaniem mieszkaÅ„ców caÅ‚ej okolicy.


Przejazd zawodników przez Bogdaniec – lata 30. XX w.


Plac sportowy z pomnikiem

W 1913 r. postawiono tam pomnik. KamieÅ„ z figurÄ… orÅ‚a u góry osadzono na postumencie. UpamiÄ™tniaÅ‚ 25-lecie panowania cesarza Wilhelma II (1888-1918).
Przy pomniku posadzono daglezje, które nadaÅ‚y miejscu szczególny urok i powagÄ™. StaÅ‚o siÄ™ ono enklawÄ… dla pozostaÅ‚ej części polany leÅ›nej, na której z czasem sportowcy z mÄ™skiego towarzystwa gimnastycznego organizowali ćwiczenia i gry.

Po wybuchu I wojny Å›wiatowej (1914-1918) wielu z nich powoÅ‚ano do wojska, a część polegÅ‚a na frontach. Z uwagi na wielki kryzys gospodarczy, który zapanowaÅ‚ w paÅ„stwie niemieckim po przegranej wojnie, zajÄ™cia sportowe na placu ćwiczeÅ„ ustaÅ‚y. Z czasem reaktywowaÅ‚o siÄ™ miejscowe towarzystwo gimnastyczne. Odnowiono też plac ćwiczeÅ„ nazywany od tego czasu Sportplatz (stadionem sportowym). W dniu jego otwarcia, we wrzeÅ›niu 1929 roku, poprzez inskrypcje na kamieniu pomnika cesarza Wilhelma II (kamieÅ„ nie zachowaÅ‚ siÄ™ do naszych czasów), upamiÄ™tniono polegÅ‚ych w I wojnie Å›wiatowej sportowców towarzystwa gimnastycznego z Dühringshofu.

Dokument z listÄ… polegÅ‚ych zamurowano pod pomnikiem. Jego oryginaÅ‚ odnaleziono w latach 70. ubiegÅ‚ego wieku i przekazano dawnym niemieckim mieszkaÅ„com BogdaÅ„ca. Opublikowano go w Heimatblatt nr 4/5/6 z 1975 r., str. 09. ArtykuÅ‚ odnalazÅ‚ i przetÅ‚umaczyÅ‚ Eugeniusz Cytlak z Towarzystwa MiÅ‚oÅ›ników Ziemi Bogdanieckiej. Poniżej jego treść:
„KamieÅ„, pod którym spoczywa dokument przechowywany na późniejsze czasy, zostaÅ‚ pierwotnie przygotowany w 1913 roku dla upamiÄ™tnienia 25. rocznicy panowania cesarza Wilhelma II. Od tego czasu minęło 16 lat, dokument zostaÅ‚ umieszczony pod kamieniem i zamurowany. Lata te byÅ‚y trudne, a ich skutki brzemienne dla ojczyzny. ByÅ‚y także trudne dla naszego mÄ™skiego towarzystwa gimnastycznego, wojna Å›wiatowa 1914-18 pochÅ‚onęła wiele istnieÅ„ ludzkich i zdrowia. StraciliÅ›my 15 braci gimnastyków, z których prawie wszyscy spoczywajÄ… na terytorium wroga. Tutaj podajemy ich nazwiska: Johannes Hoose, Johann Wollny, Fritz Zimmermann, Paul Glampe, Edmund Zimmermann, Otto Unger, Otto Lück, Paul Wiek, Erich Fischer, Johann Gottwald (austriacki kapral), August Keckert, Max Hannes, Paul Zimmermann, Gustav Schröter, Artur Hirse.
PoÅ›wiÄ™cenia te prawdopodobnie poszÅ‚y na marne – wojna zostaÅ‚a przegrana i rozpoczÄ…Å‚ siÄ™ czas ubóstwa i nÄ™dzy. Nawet paÅ„stwo zmieniÅ‚o od podstaw swojÄ… formÄ™ (ustrój). Teraz nadszedÅ‚ czas na odbudowÄ™. My gimnastycy, nie możemy tego przegapić. Przede wszystkim uważamy, że naszym zadaniem jest sÅ‚użenie podnoszeniu i przywracaniu naszej narodowej siÅ‚y poprzez gimnastykÄ™, sport i gry. Nasze boisko gimnastyczne w dotychczasowej formie nie byÅ‚o już do tego wystarczajÄ…ce. Plany jego przeprojektowania i rozbudowy zostaÅ‚y bezzwÅ‚ocznie zaakceptowane przez obecnego starostÄ™ dra Swarta. PozyskaÅ‚ on także wiÄ™kszość funduszy na to zadanie. Również nadleÅ›niczy Hahn z Nowin Wielkich rozumiaÅ‚ potrzebÄ™ przeprowadzenia modernizacji boiska oraz tego, że mogÅ‚o to odbyć siÄ™ na dotychczasowym obszarze. Nowe boisko jest już gotowe i zostanie oficjalnie otwarte we wrzeÅ›niu (1929). BÄ™dzie tu królować radość, a szczęśliwa mÅ‚odzież bÄ™dzie mierzyć swoje siÅ‚y w pokojowej rywalizacji. Ale wÅ‚aÅ›nie z tego powodu powinno to być miejsce, w którym z czciÄ… wspominamy tych, którzy oddali życie w krwawych zmaganiach wojny Å›wiatowej za nasz naród i ojczyznÄ™. Niech nasza mÅ‚odzież gimnastyczna zawsze pamiÄ™ta o nich z honorem w obliczu tego kamienia pamiÄ…tkowego, ponieważ byli jednymi z naszych najlepszych”.
Bogdaniec, wrzesień 1929 roku.
Podpisy 8 osób.

Poniżej kopia tego dokumentu zamieszczonego w Heimatblatt nr 4/5/6 z 1975 roku, str. 09.

Po 1933 roku towarzystwo gimnastyczne z Dühringshofu zostaÅ‚o podporzÄ…dkowane nazistowskim organizacjom SA i SS. Na stadionie, oprócz ćwiczeÅ„, zaczÄ™to organizować też wiece i manifestacje hitlerowców.

Po wybuchu II wojny Å›wiatowej wszelka dziaÅ‚alność sportowa zostaÅ‚a na tym terenie zawieszona. Po zakoÅ„czeniu wojny w 1945 z pomnika zdemontowano orÅ‚a pruskiego. Stadion leÅ›ny staÅ‚ siÄ™ miejscem wypoczynku dla mieszkaÅ„ców polskiego już BogdaÅ„ca. Z czasem zaczÄ™to na nim organizować różnego rodzaju zawody sportowe. Pierwsze mecze piÅ‚karskie rozegraÅ‚ zespóÅ‚ o nazwie „Bizon” Bogdaniec, zrzeszony w ramach Ludowych ZespoÅ‚ów Sportowych (LZS), a pierwsze oficjalne mecze odnotowano w sezonie z 1958 roku w klasie C.

Ważnymi wydarzeniami na bogdanieckim leÅ›nym stadionie byÅ‚y też zawody strażackie, które odbywaÅ‚y siÄ™ każdego roku, a okazjÄ… byÅ‚o doroczne Å›wiÄ™to – DzieÅ„ Strażaka.

L.p. Klasa C Gorzów Wielkopolski gr. I Mecze Punkty Bramki
1 Unia Kostrzyn nad OdrÄ… 12 21 59-8
2 (LZS) Noteć Górki Noteckie 12 16 50-27
3 SokóÅ‚ II Gorzów Wielkopolski 12 15 30-21
4 Admira II Gorzów Wielkopolski 12 13 28-43
5 (LZS) KS Nowiny Wielkie 12 11 37-30
6 (LZS) Bizon Bogdaniec 12 6 22-58
7 LZS Kamień Mały 12 2 14-54


Strażacy z OSP Bogdaniec na zawodach strażackich na stadionie – lata 70. XX w.

Na zawody zjeżdżaÅ‚y gminne ochotnicze jednostki strażackie, które rywalizowaÅ‚y o miano najlepszej w powiecie gorzowskim. Strażacy w mundurach typu moro, w ówczesnym peÅ‚nym rynsztunku bojowym skÅ‚adajÄ…cym siÄ™ z kasku, pasa i toporka, zaczynali rywalizacjÄ™ od sztafety na torze przeszkód, którego pokonanie wymagaÅ‚o dużej sprawnoÅ›ci i kondycji fizycznej od caÅ‚ej sekcji biorÄ…cej udziaÅ‚ w zawodach. NastÄ™pnÄ… konkurencjÄ… byÅ‚o rozwiniÄ™cie linii ogniowej z węży strażackich i dotarcie do dwóch stanowisk gaÅ›niczych, w tym jednego na wysokiej drabinie. Podanie wody i ugaszenie źródeÅ‚ ognia koÅ„czyÅ‚o akcjÄ™ pożarniczÄ…. Wszystkie te konkurencje rozgrywano na czas. WygrywaÅ‚a drużyna, która najszybciej i najsprawniej wykonaÅ‚a swoje zadania. Po zawodach, które gromadziÅ‚y licznÄ… widowniÄ™, odbywaÅ‚y siÄ™ festyny i zabawy.

Na poczÄ…tku lat 70. ubiegÅ‚ego wieku, na stadionie leÅ›nym powstaÅ‚ prowizoryczny tor z nawierzchniÄ… żużlowÄ…, na którym nabieraÅ‚ doÅ›wiadczenia przyszÅ‚y As torów żużlowych, mieszkaniec BogdaÅ„ca, Jerzy Rembas.


Jerzy Rembas (źródÅ‚o: Wikipedia)

Tu rozpoczęła siÄ™ jego wielka kariera w Stali Gorzów i reprezentacji Polski.

DziÅ› stadion leÅ›ny to teren prywatny, zapomniany i nadal skrywajÄ…cy tajemnice. PotwierdzajÄ… to znaleziska w jego okolicy odnalezione przez czÅ‚onków Stowarzyszenia Poszukiwawczo-Historycznego „Dolina Trzech MÅ‚ynów” z BogdaÅ„ca, którym kieruje Tomasz SzymaÅ„ski (na zdjÄ™ciu).


opracowanie:
Stanisław Ignaszak

ŹródÅ‚o:
1. Dokumentacja „Towarzystwa MiÅ‚oÅ›ników Ziemi Bogdanieckiej” zgromadzona przez: Marka TusiÅ„skiego, Eugeniusza Cytlaka, Huberta Reksa i Jana Koniecznego.
2. Dokumentacja fotograficzna: Stowarzyszenie Poszukiwawczo-Historyczne „Dolina Trzech MÅ‚ynów”

Dodaj komentarz:

Komentarze:

TrwajÄ… spotkania dyskusyjne

Cykl spotkaÅ„ dyskusyjnych w Budżecie Obywatelskim 2027 już trwa. Za nami dwa pierwsze spotkania, a przed nami kolejne. UdziaÅ‚ w ... <czytaj dalej>

Słowianka wyjaśnia

Arena Gorzów pozostaje otwarta dla sportu. SÅ‚owianka wyjaÅ›nia sytuacjÄ™ piÅ‚karzy rÄ™cznych. W zwiÄ…zku z pojawiajÄ…cymi siÄ™ informacjami dotyczÄ…cymi korzystania przez drużynÄ™ ... <czytaj dalej>

Miasto się chwali, że uszczelniło system

PóÅ‚ roku nowego systemu gospodarki odpadami. Pierwsze dane sÄ… obiecujÄ…ce. Po szeÅ›ciu miesiÄ…cach funkcjonowania nowego systemu gospodarowania odpadami w Gorzowie można ... <czytaj dalej>

Stypendia czekają. Sprawdź, co musisz wiedzieć

W tym materiale przeczytasz o wszelkich stypendiach, o które można siÄ™ już ubiegać. Lubuskie Talenty Rusza kolejna edycja Lubuskich Talentów - Programu ... <czytaj dalej>

Wszystko jest możliwe

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy

Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog

Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert

Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum

GÅ‚upotÄ… jest to co tu wypisujesz wciąż sfrustrowany czÅ‚owieku. Ale tobie już nic nie pomoże. Biadolenie to jedyne co ci zostaÅ‚o <czytaj dalej>

głupota pokazywać coś kolorowe.
prawdziwa sztuka odwzorowuje rzeczywistosć w takiej formie jakÄ… jest im bliżej prawdy tym lepiej. tak z f <czytaj dalej>

UWAGA!System zdrowia upadÅ‚! Co za gÅ‚upota pisać o profilaktyce poprzez badania dla 20 latków. Dlaczego nikt nie mówi o profilaktyce poprzez drowÄ <czytaj dalej>

Farby zabraklo? Ja rozumiem że wszystkie nowe osiedla to mus "black and white" - taka moda. Ale zabytkowe kamienice? <czytaj dalej>

staleczka potrzebuja 2 bańki na rozegranie 4 meczów o przetrwanie w extralidze.
+ 6 baniek rocznie na to by mogła funkcjonować
inne <czytaj dalej>