czwartek 22 lutego 2024     Marta, Małgorzata, Piotr
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
« powrót
Ta historia nie może być zapomniana (1)
eGorzowska - 11259_wXegC0NgsoY7rsED60Kj.jpgJest rok 1957. Do podgorzowskiego Bogdańca przybywa malarz Kazimierz Karpowicz. Ma 78 lat. Jest wdowcem. Zamieszkuje przy ul. Pocztowej 4. Po dwóch latach umiera. Zostaje pochowany na wiejskim cmentarzu.

Wiem, kim był Kazimierz Karpowicz, ale dlaczego na ostatnie lata swojego życia trafił do Bogdańca? Tej zagadki chyba już nie uda mi się rozwiązać. Na początku moich poszukiwań sądziłam, że przybył tu z podwarszawskiego Milanówka, ale później okazało się, że ostatnim miejscem pobytu przed Bogdańcem był najprawdopodobniej Państwowy Dom Rencistów w lubuskim Jordanowie.

„Wiem, że Karol Karpowicz przyjechał do Bogdańca w 1957 r. Był już wdowcem, ale nie wiem, dlaczego wybrał to miejsce. Wiem, gdzie mieszkał i że jego śmierć zgłosił Stanisław Grabowiecki z Warszawy. Z tego, co udało mi się ustalić, wynika, że to pasierb malarza. Był bowiem synem Bernarda Grabowieckiego i Stanisławy Grabowieckiej z d. Karpowiczowej. Zmarł w 1992 r.” – napisałam do odnalezionej przeze mnie Joanny Puchalskiej, która okazała się być prawnuczką ostatnich właścicieli Czombrowa na Nowogródczyźnie, z którym związany był Kazimierz Karpowicz.
„Tak, to moja rodzina” – odpowiedziała. „Mama twierdzi, że Kazimierz mógł wyjechać do Elsów, bo był związany z Towarzystwem Eleusis. Ale czy oni wtedy jeszcze działali? Raczej prędzej pojechał do domu opieki prowadzonego przez jakiś zakon.”


Joanna Puchalska jest absolwentką historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim i tłumaczką literatury anglojęzycznej. Współpracuje z miesięcznikiem „wSieci Historii”. W swoich tekstach porusza głównie tematykę kresową, gdyż z dawnym pograniczem wschodniej Polski łączą ją związki rodzinne. Jest prawnuczką ostatnich właścicieli Czombrowa na Nowogrodczyźnie. W 2014 r. wydała książkę „Dziedziczki Soplicowa”, w której na podstawie rodzinnego archiwum odtworzyła życie codzienne w dworze szlacheckim w Czombrowie na przestrzeni kilku stuleci.


Podróże

Jak na człowieka urodzonego pod koniec XIX w. (29 maja 1879 r.) w folwarku Haciszcze, powiat Nowogródek (tereny, które historycznie należały do carskiej Rosji, II Rzeczypospolitej, a teraz Białorusi), Kazimierz Karpowicz sporo podróżował. Najpierw wyjechał do szkoły przemysłu drzewnego w oddalonym o ponad 600 km na południe Stanisławowie (dziś Ukraina), a po jej ukończeniu w l. 1896-1901 studiował malarstwo w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. Stąd udał się do szkoły nauczycieli rysunku w Dreźnie, którą ukończył w 1907 r. W 1911 uczęszczał do warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych, gdzie uczył się malarstwa ściennego u Blanki Mercere. Przed 1920 należał do Warszawskiego Towarzystwa Artystycznego.

Również jego życie zawodowe nie miało charakteru stabilnego. Pracował jako nauczyciel w gimnazjum J. Kowalczykówny i J. Jawurkówny oraz w szkole zawodowej im. Pankiewicza w Warszawie. Później również w seminariach nauczycielskich w Siedlcach i Białymstoku, a także w szkole rzemieślniczej w Liskowie k. Kalisza. W 1925 osiadł w Milanówku i najprawdopodobniej stamtąd w 1957 wyjechał do lubuskiego Jordanowa – o czym milczą wszelkie źródła. W 1929 r. odbył podróż do Włoch. Wystawiał swoje prace w Warszawie, Milanówku, Koźminie Wlkp., Grodzisku Mazowieckim. Malował akwarele i olejne pejzaże a także obrazy religijne (m.in.: św. Franciszka z Asyżu do kościoła parafialnego w Stołowiczach pow. Nowogródek; św. Teresę i Serce Pana Jezusa do kościoła w Milanówku. Wykonywał portrety węglem i sangwiną. Do 1935 r. zrobił dwa projekty witraży do kościoła Karola Boromeusza w Radomiu, polichromię kaplicy w Sieradzu, Liskowie, ołtarz i urządzenia kaplicy gimnazjum J. Kowalczykówny i J. Jawurkówny, ilustracje książkowe, winiety, projekty mebli, haftów, makat. Po II wojnie światowej malował wyłącznie obrazy religijne.

Karpowicz w Bogdańcu

Krótko przed wakacjami 2021 r. do urzędu gminy w Bogdańcu przyszedł mieszkaniec sołectwa Stanowice Leszek Grabowski. Przyniósł cztery szkicowniki, by je przekazać do archiwum lub muzeum. Należały do malarza Kazimierza Karpowicza. – Chciałem, żeby je zachować, bo jednak to była postać historyczna z Bogdańca – mówił.


Leszek Grabowski, który przekazał gminie szkicowniki

Jeden z podarowanych szkicowników Kazimierza Karpowicza

Dziś niewielu mieszkańców gminy pamięta, że człowiek, którego biogram znajduje się na 373 stronie „Słownika Artystów Polskich” tu żył i tu umarł. Jego grób znajduje się na bogdanieckim cmentarzu. Niestety, już zapadnięty i przeznaczony do ponownego pochówku.

– Krzyż całkiem się rozpadł, ale tabliczka jeszcze jest. Malarz Karpowicz zmarł tu w grudniu 1959 r. Jest to nawet umieszczone w encyklopedii i w Internecie – mówił Leszek Grabowski, któremu wspomniane szkicowniki przekazał przed kilkudziesięciu laty ojciec.

– Mój ojciec Zygmunt był nauczycielem w Bogdańcu, Witnicy i Stanowicach. Nie żyje już ponad 30 lat – wspomina mężczyzna. – Z tego co wiem, to jakieś dzieci z Bogdańca przyniosły mu te szkicowniki do szkoły. To było chyba ze 40 lat temu albo lepiej. Ojciec próbował się czegoś dowiadywać, ale wtedy nie było Internetu, więc to tak leżało u nas jako ciekawostka. Ale jak znalazłem wiadomości w Internecie, przeczytałem jakąś starą encyklopedię, gdzie wszystko było opisane, to powiedziałem, że przecież ta historia nie może być zapomniana. Nie miałbym sumienia, żeby to gdzieś po prostu przepadło, tym bardziej że wcześniej się dowiadywałem w gminie, że jest na cmentarzu to miejsce. Znalazłem je, trawę wyrżnąłem. Dobrze byłoby je uratować – podkreśla.

Gdy się spotkaliśmy, Leszek Grabowski wspomniał również, że znalazł informację, jakoby dziadek Kazimierza Karpowicza był przyjacielem Adama Mickiewicza i miał na wschodzie własność. – To był jakiś dworek i na podstawie wydarzeń z tego dworu Mickiewicz napisał „Pana Tadeusza”. Jak Boga kocham. Znalazłem to w Internecie. Więc jeśli ten malarz mieszkał i umarł w Bogdańcu, nie mogłem tego odrzucić, by ludzie całkiem o tym nie zapomnieli – mówił z zaangażowaniem.

Cdn.

Tekst i foto Hanna Kaup

Kliknij w wybrane zdjęcie aby powiększyć
, zdjęcie 1/16

, zdjęcie 2/16

, zdjęcie 3/16

, zdjęcie 4/16

, zdjęcie 5/16

, zdjęcie 6/16

, zdjęcie 7/16

, zdjęcie 8/16

, zdjęcie 9/16

, zdjęcie 10/16

, zdjęcie 11/16

, zdjęcie 12/16

, zdjęcie 13/16

, zdjęcie 14/16

, zdjęcie 15/16

, zdjęcie 16/16


20 grudnia 2021 22:49, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Dla doradców zawodowych
Jesteś doradcą zawodowym albo realizujesz zadania z zakresu doradztwa zawodowego? Dołącz do nas, aby wspólnie tworzyć przestrzeń, w której doradztwo ... <czytaj dalej>
Smutny obraz infrastruktury transportowej północy województwa
Publikujemy fragmenty nadesłanego Stanowiska Zarządu Lubuskiej Organizacji Pracodawców z dnia 30.01.2024 r. w sprawie aktualizacji Strategii Rozwoju Województwa Lubuskiego 2030. Niestety, ... <czytaj dalej>
Ważne konsultacje. Kto pierwszy, ten lepszy
Konsultacje w sprawie Krajowego Systemu e-Faktur. Ministerstwo Finansów przedstawia harmonogram konsultacji w sprawie rozwiązań prawnych i funkcjonalności Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Konsultacje ... <czytaj dalej>
Do wzięcia niemal 40 mln euro
Północ Lubuskiego sięga po unijne wsparcie. Stawką jest blisko 40 mln euro. - To ostatnie spotkanie z cyklu, ale... ostatni będą ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Dom Pomocy Społecznej nr 2

ul. Walczaka 42, Gorzów Wlkp.
tel. 95 735 86 10
branża: Domy i Ośrodki Pomocy Społecznej <czytaj dalej>
BHU Komsat

ul. Pocztowa 11 /1, Gorzów Wlkp.
tel. 95 720 20 27
branża: Anteny <czytaj dalej>
"Almex Recykling" Sp. z o.o.

ul. Podmiejska 15 E, Gorzów Wlkp.
tel. 95 732 60 80
branża: Autozłom <czytaj dalej>

Na szwedzkiej prowincji
Skoro wczoraj wylądowaliśmy wirtualnie na szwedzkiej prowincji, pozostańmy tam jeszcze ... <czytaj dalej>
Aktualne "Romantyczki"
„Romantyczki” wracają na afisz Teatru Mostów. 16 i 17 marca gorzowski ... <czytaj dalej>
Można zdobyć małe granty
- Z małych grantów skorzystało już wiele fundacji, stowarzyszeń i ... <czytaj dalej>
Konkurs pisanek
51. Ogólnopolski Konkurs Pisanek im. Michała Kowalskiego. Muzeum Lubuskie im. Jana ... <czytaj dalej>
Kalendarium eventów
« luty 2024 »
P W Ś C P S N
   
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
   
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Kultura nam się opłaca
Różnie można mówić o Gorzowie i na co dzień głosów narzekania nie brakuje, ale jeśli chodzi o kulturę, nie mamy się czego wstydzić. I choć jest wielu, którzy powtarzają, że ... <czytaj dalej>
Między strachem a wolnością
„Między strachem a wolnością”. To temat konkursu, do udziału w <czytaj dalej>
Konkurs fotograficzny
Gminna Biblioteka Publiczna w Bogdańcu organizuje konkurs fotograficzny „Bogdaniec - <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - a.jpg
admin ego:
Historia, o której nie można zapomnieć
W mediach niesie się informacja o śmierci Tomasza Komendy. Wśród ... <czytaj dalej>
admin ego:
Królewska Przystań
Dziś zapraszam w bezleśne i skaliste okolice na północnym-zachodzie Szwecji. ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Ochrona zdrowia w niebezpieczeństwie
W ostatnich latach coraz częściej zdarzają się ataki na jednostki ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
W sprawie sztucznej inteligencji
Koniec negocjacji w sprawie unijnego AI Act. Ostateczną treść poznamy ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_5314:
Kompletnie nie zrozumiałeś przekazu. Nasze dzieci nie przybyły tu z Marsa. To my jesteśmy dla nich wzorem do naśladowania. <czytaj dalej>
Anonim_6553:
od kiedy do starsi mają okazywać szacunek młodszym a nie na odwrót?

czy dożyliśmy czasów gdzie babcia w autobusie ma ustepować dzie <czytaj dalej>
Anonim_6142:
Pięknie.zmp <czytaj dalej>
Anonim_9422:
Inteligentni mieszkańcy nie wybiorą developera
Bo chcą tanio płacić raty kredytów i najmu. I to jest największym problemem
Trzeba nie <czytaj dalej>
Zawarcianin bez kładki:
Woźniak, twój czas minął. Nic dobrego nie zrobiłeś tylko hop tu, hop tam. Wiarygodny nie jesteś. <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej