
W ramach obchodów 80. rocznicy polskiej administracji w Gorzowie Wielkopolskim odbyły się spacery historyczne. Oba poprowadził główny specjalista delegatury IPN w naszym mieście
Jarosław Palicki. W piątek 12, a w sobotę 24 osoby ruszyły spod dworca śladami pierwszych powojennych dni w mieście, które na mocy zgody Wielkiej Brytanii i USA na plany Związku Radzieckiego co do aneksji wschodnich ziem Polski, z Landsberga stało się Gorzowem.
Miejsce zbiórki związane było z faktem pojawienia się w powojennym mieście kolejarzy z Wągrowca, którzy już w lutym 1945 r. mieli za zadanie udrożnić komunikacyjnie strategiczne wówczas tereny; kolejarzy, którym w kwietniu 1985 r. postawiono pomnik właśnie przed wejściem do dworca.
Spacer wiódł ulicami, na których wciąż widoczne są ślady tamtych dni, a więc m.in. obok budynku pierwszego starostwa – dziś ul. Sikorskiego – na którego ścianie widnieje pamiątkowa tablica poświęcona 18 lipca 2006 r. pierwszemu włodarzowi na Ziemi Lubuskiej Florianowi Kroenke.
Kolejny przystanek miał miejsce w dawnym centrum miasta, dziś przy Skwerze Wydarzeń Gorzowskich 31 Sierpnia 1982 r., gdzie Jarosław Palicki mówił o ważnych dla miasta wydawnictwach, m.in. książce Gorzowskiego Towarzystwa Kultury „Wiosna na rumowisku”, będącej zbiorem wspomnień pionierów województwa gorzowskiego czy o pracach Natalii Bukowieckiej-Kruszony – byłej żony jednego z organizatorów administracji w powojennym Gorzowie Leona Kruszony. Wskazał również na symbol miasta, czyli katedrę, która pierwotnie nie miała ani wieży, ani prezbiterium.
Później – przy fontannie Pauckscha – dłużej rozmawiano o sytuacji w mieście, przywołując m.in.: historie pierwszych kościołów katolickich, szpitali, więźniarek z obozu w Ravensbruck czy wydań "Ziemi Gorzowskiej".
Przed dawnym ratuszem przy ul. Obotryckiej J. Palicki wspominał pułkownika Armii Czerwonej, komendanta powojennego miasta Josifa Draguna, a po niemal trzech godzinach spacer zakończył się przed Pomnikiem Pionierów Gorzowa podziękowaniem za udział i wręczeniem miejskich gadżetów oraz zapowiedzią kolejnych spacerów, m.in. w czasie Nocnego Szlaku Kulturalnego.
Aktywność uczestników dowiodła nieustannego zainteresowania historią miasta i potrzeby zgłębiania na jego temat wiedzy, choćby związanej z faktem, że poza Wągrowcem również Krotoszyn miał odegrać ważną rolę w budowaniu polskości Gorzowa, o czym wspominał obecny gorzowianin.
Jednym słowem, spacer pokazał, że historia to wciąż otwarta karta, która czeka na uzupełniające wpisy.
Tekst i foto Hanna Kaup
Kliknij w wybrane zdjęcie aby powiększyć
Anonim_5644 (IP: 91.x.x.62) w dniu 30.03.2025, 16:34 napisał(a): Mam pomysł jak mieszkaniec tego miasta które znam od 68 lat, a zwija się teraz. Może wypadałoby nazwać ulice w Gorzowie nazwiskiem doktora Władysława Przybylskiego. Kim był, co zrobił znajdziecie w internecie. Z pionierami tu się zjawił. Co wy na to?
Anonim_4493 (IP: 37.x.x.172) w dniu 30.03.2025, 18:55 napisał(a): "Rosjanie wywieźli wszystko, co było możliwe. Zdemontowali nawet instalację elektryczną i gazową, zniszczyli ogrzewanie, choć był to środek zimy. Jakby tego było mało, przeciekał również dach. Dzięki ogromnemu zaangażowaniu całego personelu w miarę szybko zdołano wyposażyć i uruchomić podstawowe oddziały, które w pierwszym roku działalności przyjęły blisko 2.200 pacjentów. Najwięcej pracy lekarze mieli na oddziałach zakaźnym i skórno-wenerycznym, gdyż co drugi pacjent był leczony na dur brzuszny i plamisty, czerwonkę, zimnicę, rzeżączkę i kiłę"
"Miejska Komisja Opieki Społecznej zleciła zorganizowanie przy ul. Walczaka Domu Dziecka i Matki, który dał początek nieistniejącemu już dzisiaj szpitalowi dziecięcemu."
Koncert w 40. rocznicę śmierci bp. Wilhelma Pluty
22 stycznia przypada kolejna rocznica śmierci sługi Bożego bp. Wilhelma Pluty. Z tej okazji w gorzowskiej katedrze w sobotę 24 ...
<czytaj dalej>Wiara i polityka
W gąszczu nie nieznaczących komentarzy, pośród zalewu tandety i słów bez treści, znaleźliśmy wart odnotowania wpis Wiesława Pietruszaka, który polecamy ...
<czytaj dalej>Fascynujące życie równolatków Gorzowa utrwalone przez red. Hannę Kaup
Gród nad Wartą założony 2 lipca 1257 roku przez Alberta de Luge funkcjonował jako Landsberg nad Wartą do 30 stycznia ...
<czytaj dalej>Tydzień ekumeniczny
W dniach 18-25 stycznia odbywa się Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan. W tym roku towarzyszy mu hasło zaczerpnięte z listu ...
<czytaj dalej>