
Leczenie żywieniowe - kluczowy element opieki zdrowotnej w szpitalu, zakładzie opieki długoterminowej oraz w opiece domowej.
Posiedzenie Senackiej Komisji Zdrowia poÅ›wiÄ™cone leczeniu żywieniowemu pokazaÅ‚o, że wedÅ‚ug danych klinicznych niedożywienie dotyczy nawet 30-50% pacjentów hospitalizowanych, a odpowiednio prowadzone leczenie żywieniowe może skrócić czas pobytu w szpitalu o kilka dni oraz istotnie ograniczyć ryzyko powikÅ‚aÅ„.
Eksperci podkreÅ›lili, że leczenie żywieniowe to nie tylko wspomaganie terapii, lecz kluczowy element procesu leczenia pacjenta, szczególnie w przypadkach, gdy samodzielne odżywianie jest niemożliwe lub niewystarczajÄ…ce. Obejmuje ono ocenÄ™ stanu odżywienia pacjenta oraz dostarczenie koniecznych skÅ‚adników odżywczych - doustnie, dojelitowo lub pozajelitowo - co przyczynia siÄ™ do poprawy stanu pacjenta, dziÄ™ki czemu jego leczenie ma zdecydowanie lepszy efekt, skraca siÄ™ jego rekonwalescencja i wydÅ‚uża przeżycie.
Podczas posiedzenia przedstawiono dane wskazujÄ…ce, że niedożywienie dotyczy 30-55% pacjentów hospitalizowanych oraz rozwija siÄ™ u okoÅ‚o 30% wczeÅ›niej prawidÅ‚owo odżywionych chorych w ciÄ…gu 14 dni od przyjÄ™cia do szpitala.
Prof. PrzemysÅ‚aw Matras, prezes Polskiego Towarzystwa Å»ywienia Klinicznego, podkreÅ›laÅ‚, że niedożywienie pozostaje wciąż niedostrzeganym problemem w polskich szpitalach, a jego konsekwencje bezpoÅ›rednio wpÅ‚ywajÄ… na wyniki leczenia i bezpieczeÅ„stwo pacjentów.
„Wczesna ocena stanu odżywienia oraz szybki dostÄ™p do leczenia żywieniowego mogÄ… w istotny sposób poprawić efektywność terapii i zmniejszyć ryzyko powikÅ‚aÅ„. W tym kontekÅ›cie leczenie żywieniowe - szczególnie w warunkach domowych, gdzie jest ono konieczne każdego dnia - powinno być traktowane jako procedura ratujÄ…ca życie, a dostÄ™p do niego nie może być ograniczany limitami" - zaznaczyÅ‚ prof. Matras.
JednoczeÅ›nie zaakcentowaÅ‚ potrzebÄ™ wzmocnienia edukacji personelu medycznego w zakresie leczenia żywieniowego - od etapu studiów po szkolenia podyplomowe.
Prof. MichaÅ‚ Jankowski, koordynator OddziaÅ‚u Klinicznego Chirurgii Onkologicznej w Centrum Onkologii w Bydgoszczy, podkreÅ›liÅ‚ kluczowÄ… rolÄ™ żywienia we wspóÅ‚czesnej opiece onkologicznej:
„We wspóÅ‚czesnych standardach i rekomendacjach wÅ‚aÅ›ciwe postÄ™powanie żywieniowe jest integralnym elementem opieki nad chorym onkologicznym. Systematyczna ocena stanu odżywienia, wczesna identyfikacja ryzyka niedożywienia oraz wdrożenie i monitorowanie interwencji żywieniowej powinny towarzyszyć choremu na każdym etapie diagnostyki i leczenia, na każdym etapie choroby nowotworowej".
PrzedstawiÅ‚ również wyniki badaÅ„ prowadzonych w jego oddziale, które pokazujÄ…, że wprowadzenie opieki żywieniowej u pacjentów poddawanych okoÅ‚ooperacyjnemu leczeniu radykalnemu raka żołądka pozwala skrócić Å›redni czas pobytu w szpitalu aż o sześć dni Jak zaznaczyÅ‚ prof. Jankowski, kompleksowa opieka żywieniowa, realizowana w sposób ciÄ…gÅ‚y - zarówno w szpitalu, jak i w warunkach ambulatoryjnych oraz domowych - przekÅ‚ada siÄ™ na najlepsze wyniki leczenia. SzczególnÄ… uwagÄ™ zwróciÅ‚ na konieczność Å›cisÅ‚ej, wielodyscyplinarnej wspóÅ‚pracy, w tym bezwzglÄ™dnego udziaÅ‚u dietetyka klinicznego w konsyliach onkologicznych oraz zapewnienia peÅ‚nej dostÄ™pnoÅ›ci procedur i Å›wiadczeÅ„ żywieniowych w onkologii.
Ze zdaniem ekspertów zgodziÅ‚ siÄ™ Maciej Sikora, prezes Organizacji Rozwoju Leczenia Å»ywieniowego (ORLÅ»).
„Leczenie żywieniowe to nie luksus ani dodatek do terapii, ale procedura ratujÄ…ca życie. Inwestycja w odpowiednie żywienie pacjentów przynosi wymierne korzyÅ›ci kliniczne i finansowe dla caÅ‚ego systemu ochrony zdrowia".
PrzedstawiÅ‚ analizy, z których wynikaÅ‚o, że w Polsce 2,5 mln osób rocznie doÅ›wiadcza niedożywienia zwiÄ…zanego z chorobÄ…, co generuje o 78% wyższe koszty leczenia oraz prawie dwukrotnie dÅ‚uższÄ… hospitalizacjÄ™. Skutkuje to dodatkowymi kosztami dla systemu w łącznej wysokoÅ›ci ponad 12 mld zÅ‚ rocznie. Poprawa dostÄ™pnoÅ›ci do leczenia żywieniowego mogÅ‚aby wiÄ™c zwrócić siÄ™ pÅ‚atnikowi wielokrotnie.
„Dla pacjentów wymagajÄ…cych dÅ‚ugoterminowej opieki leczenie żywieniowe w domu jest czÄ™sto kwestiÄ… życia i Å›mierci. System powinien zapewnić im dostÄ™p do tej procedury w sposób ciÄ…gÅ‚y i bez ograniczeÅ„" - przekonywaÅ‚ Tomasz MichaÅ‚ek, dyrektor biura zarzÄ…du Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym" - ZwiÄ…zek StowarzyszeÅ„.
Wskazał też zasadność włączenia tego świadczenia do katalogu świadczeń gwarantowanych w procedowanym obecnie projekcie ustawy o opiece długoterminowej.
SpecjaliÅ›ci podkreÅ›lili, że poprawa stanu odżywienia pacjentów zwiÄ™ksza ich odporność na choroby, zmniejsza liczbÄ™ powikÅ‚aÅ„, sprzyja gojeniu ran oraz poprawia efekty terapii onkologicznej i chirurgicznej.
Do powyższych kwestii odniósÅ‚ siÄ™ wiceminister zdrowia Tomasz Maciejewski, który zaznaczyÅ‚, że jednÄ… z kluczowych barier jest nadal niewystarczajÄ…ce przygotowanie personelu, obejmujÄ…ce zarówno ocenÄ™ stanu odżywienia, jak i prawidÅ‚owe prowadzenie terapii. JednoczeÅ›nie poinformowaÅ‚, że w 2025 r. koszty realizacji tych Å›wiadczeÅ„ wyniosÅ‚y okoÅ‚o 900 mln zÅ‚, natomiast wartość nadwykonaÅ„ siÄ™gnęła okoÅ‚o 200 mln zÅ‚.
W podsumowaniu pojawiły się rekomendacje dla Ministerstwa Zdrowia obejmujące m.in.
uznanie żywienia klinicznego, w szczególnoÅ›ci żywienia pozajelitowego i dojelitowego w warunkach domowych, za Å›wiadczenie ratujÄ…ce życie;
zapewnienie skutecznej realizacji obowiÄ…zku oceny stanu odżywienia pacjentów hospitalizowanych oraz powiÄ…zania jej z finansowaniem Å›wiadczeÅ„ opieki zdrowotnej;
zapewnienie kompleksowości opieki długoterminowej oraz realnej dostępności leczenia żywieniowego.
PrzewodniczÄ…ca Komisji Zdrowia, senator Beata MaÅ‚ecka-Libera, podkreÅ›liÅ‚a, że leczenie żywieniowe powinno stać siÄ™ jednym z kluczowych obszarów prac nad racjonalizacjÄ… wydatków w ochronie zdrowia i poprawÄ… efektów leczenia. W odpowiedzi na oczekiwania dotyczÄ…ce pilnych reform ustalono, że Ministerstwo Zdrowia oraz NFZ w ciÄ…gu trzech miesiÄ™cy przedstawiÄ… kompleksowÄ… strategiÄ™ zmian wraz z analizÄ… potrzeb.
Wypracowane rozwiÄ…zania zostanÄ… zaprezentowane na kolejnym posiedzeniu komisji.
ŹródÅ‚o informacji: Organizacja Rozwoju Leczenia Å»ywieniowego
Foto ilustracyjne pixabay