Gontowiec Podróżny BLOG

Ostatni dzieÅ„ na szwedzkiej ziemi spÄ™dziliÅ›my w Skanii. ZmieniÅ‚y siÄ™ krajobrazy i budownictwo. Zamiast lasów i jezior pojawiÅ‚y siÄ™ rozlegÅ‚e przestrzenie, pola i dużo bÅ‚Ä™kitnego nieba. Miejsce drewnianych Å›wiÄ…tyÅ„ zajęły kamienne koÅ›cioÅ‚y. Czerwonych domków jak na lekarstwo, ale na brak interesujÄ…cych miejsc absolutnie narzekać nie możemy.

Zwiedzanie rozpoczÄ™liÅ›my od prehistorycznych cmentarzysk. Pierwsze to Mala Stenar, czyli wcale nie "maÅ‚e kamienie", tylko "kamienie z miejscowoÅ›ci Mala". Znajduje siÄ™ tam sześć kamiennych okrÄ™tów, kamienny krÄ…g i 43 pojedyncze stele. MajÄ… co najmniej póÅ‚tora tysiÄ…ca lat, a na stanowisku nigdy nie prowadzano badaÅ„ archeologicznych.

Drugie - Vätteryds gravfält - jest znacznie bardziej imponujÄ…ce. SÅ‚użyÅ‚o nieprzerwanie wielu pokoleniom przez co najmniej pięć stuleci. DziÅ› na wrzosowisku stoi 375 kamieni, choć jeszcze w XIX w. byÅ‚o ich co najmniej 600.

KoÅ›cióÅ‚ w Fulltofcie dostarczyÅ‚ nam zupeÅ‚nie innych doznaÅ„. W tej niepozornej budowli z XII w. kryje siÄ™ prawdziwy skarb - sklepienie pokryte XV-wiecznymi malowidÅ‚ami. SÄ… trochÄ™ nieporadne, ale bardzo sugestywne. To prawdziwa "Biblia pauperum", czyli Å›redniowieczny komiks teologiczny dla niepiÅ›miennych.

Malowidła ocalały, ponieważ po reformacji zostały pobielone wapnem i ponownie odsłonięte w 1910 r. Dokładniej je oczyszczono dopiero podczas restauracji w 1953 r.

W średniowieczu świątynia była miejscem pielgrzymkowym związanym ze św. Manghildą z Fulltofty. Jej relikwie przeniesiono w 1383 r. do katedry w Lund, ale dziś już nikt nie potrafi wskazać ich lokalizacji.

Katedra jest ogromna i bardzo różni siÄ™ od typowych szwedzkich koÅ›cioÅ‚ów. To jedna z najlepiej zachowanych romaÅ„skich Å›wiÄ…tyÅ„ w Europie PóÅ‚nocnej, a surowe wnÄ™trze przypomina koÅ›cioÅ‚y francuskie albo niemieckie.

TrochÄ™ zawiódÅ‚ nasze oczekiwania spektakl w wykonaniu zegara astronomicznego. Nie trwaÅ‚ nawet dwie minuty, co zostaÅ‚o skwitowane gÅ‚oÅ›nym jÄ™kiem zgromadzonych przed nim turystów. Kto wie, czy nie lepiej byÅ‚o wyjść przed jego uruchomieniem? Wyobraźnia z pewnoÅ›ciÄ… dodaÅ‚aby wydarzeniu kolorytu.

Niesamowite za to sÄ… katedralne krypty z masywnymi romaÅ„skimi kolumnami. SzczególnÄ… uwagÄ™ zwracajÄ… dwie figuralne. WedÅ‚ug legend przedstawiajÄ… olbrzyma Finna i jego żonÄ™ GerðÄ™. Finn miaÅ‚ pomagać przy budowie katedry, a kiedy nie otrzymaÅ‚ zapÅ‚aty, przy pomocy żony próbowaÅ‚ jÄ… zburzyć.

Samo Lund powstało około 990 r., kiedy Skania należała jeszcze do Danii. Przez kilka stuleci było najważniejszym ośrodkiem religijnym całej Skandynawii. Pod panowanie szwedzkie przeszło dopiero w 1658 r.

Na jego obrzeżach znajduje siÄ™ jednak miejsce, które koniecznie trzeba zobaczyć. Pokazuje, jak wyglÄ…daÅ‚o życie spoÅ‚eczne na PóÅ‚wyspie Skandynawskim przed powstaniem Å›redniowiecznych miast. To stanowisko archeologiczne Uppåkra.

Leży niecaÅ‚e 5 km na poÅ‚udnie od Lund. W epoce żelaza, przez niemal 1000 lat, funkcjonowaÅ‚o jako potężne centrum polityczne, religijne, rzemieÅ›lnicze i handlowe. Do dziÅ› przebadano zaledwie 0,2% caÅ‚ego stanowiska! Warstwy archeologiczne miejscami osiÄ…gajÄ… 3 m gruboÅ›ci, a caÅ‚y obszar zajmuje niemal 50 ha. Pracy powinno wystarczyć dla kilku pokoleÅ„ archeologów.

Z Uppåkry wybraliÅ›my siÄ™ jeszcze do maÅ‚o znanego Å›redniowiecznego miasteczka. Wyobraźcie sobie wÄ…skie, ustawione szczytami kamienice o pastelowych elewacjach, labirynt brukowanych uliczek, maÅ‚e placyki, zauÅ‚ki, bardzo maÅ‚o ludzi wokóÅ‚ i jeszcze mniej samochodów.

To jednak wcale nie jest wymarÅ‚a osada. MaÅ‚o tego, za zamieszkanie tutaj trzeba sÅ‚ono zapÅ‚acić, a chÄ™tnych i tak nie brakuje. Miejsce przywodzi na myÅ›l hanzeatyckie miasteczko, a tak naprawdÄ™ jest wspóÅ‚czesnÄ… dzielnicÄ… Hjärup. Jej Å›redniowieczny kostium liczy sobie niewiele ponad ćwierć wieku.

NazwÄ™ Jakriborg utworzono od imion Jana i Kristera Berggrenów, wÅ‚aÅ›cicieli firmy deweloperskiej (JAn + KRIster). To ciekawy eksperyment urbanistyczny z koÅ„ca XX w. (pierwsi lokatorzy zamieszkali tu w 1999 r.), który absolutnie nie byÅ‚ pomyÅ›lany jako skansen, lecz jako spokojna alternatywa dla zatÅ‚oczonych przedmieść z życiem koncentrujÄ…cym siÄ™ wokóÅ‚ przestrzeni dla pieszych. I chyba siÄ™ udaÅ‚o.

Domki pojawiajÄ… siÄ™ poÅ›ród pól zupeÅ‚nie niespodziewanie. Nawet nas ten widok zaskoczyÅ‚, chociaż jechaliÅ›my tam celowo i wiedzieliÅ›my, czego siÄ™ spodziewać. Z jednej strony otacza je wysoki czerwony mur z wieżyczkami i krenelażem. Pod nim znajduje siÄ™ strefa parkowania.

Zrelaksowani wizytÄ… w Jakriborgu, pojechaliÅ›my na nocleg do samego Malmö i trafiliÅ›my prosto do... cyrku!

Grand Cirkus Hotel jest miejscem bardzo nieoczywistym, a jednoczeÅ›nie wyjÄ…tkowo przyjaznym dla swoich goÅ›ci. Nie znajdziecie tam luksusowych pokoi, ale możecie spÄ™dzić niezapomnianÄ… noc w jednym z autentycznych, odrestaurowanych wozów cyrkowych. Chociaż wybraliÅ›my taÅ„szÄ… alternatywÄ™, czyli wÅ‚asny namiot, udzieliÅ‚a siÄ™ nam fantastyczna atmosfera.

Idealne wprost podsumowanie naszych szwedzkich wojaży.

Maria Gonta
Foto Gontowiec Podróżny


Kliknij w wybrane zdjęcie aby powiększyć

Dodaj komentarz:

TrwajÄ… spotkania dyskusyjne

Cykl spotkaÅ„ dyskusyjnych w Budżecie Obywatelskim 2027 już trwa. Za nami dwa pierwsze spotkania, a przed nami kolejne. UdziaÅ‚ w ... <czytaj dalej>

Słowianka wyjaśnia

Arena Gorzów pozostaje otwarta dla sportu. SÅ‚owianka wyjaÅ›nia sytuacjÄ™ piÅ‚karzy rÄ™cznych. W zwiÄ…zku z pojawiajÄ…cymi siÄ™ informacjami dotyczÄ…cymi korzystania przez drużynÄ™ ... <czytaj dalej>

Miasto się chwali, że uszczelniło system

PóÅ‚ roku nowego systemu gospodarki odpadami. Pierwsze dane sÄ… obiecujÄ…ce. Po szeÅ›ciu miesiÄ…cach funkcjonowania nowego systemu gospodarowania odpadami w Gorzowie można ... <czytaj dalej>

Stypendia czekają. Sprawdź, co musisz wiedzieć

W tym materiale przeczytasz o wszelkich stypendiach, o które można siÄ™ już ubiegać. Lubuskie Talenty Rusza kolejna edycja Lubuskich Talentów - Programu ... <czytaj dalej>

Wszystko jest możliwe

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy

Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog

Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert

Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum

GÅ‚upotÄ… jest to co tu wypisujesz wciąż sfrustrowany czÅ‚owieku. Ale tobie już nic nie pomoże. Biadolenie to jedyne co ci zostaÅ‚o <czytaj dalej>

głupota pokazywać coś kolorowe.
prawdziwa sztuka odwzorowuje rzeczywistosć w takiej formie jakÄ… jest im bliżej prawdy tym lepiej. tak z f <czytaj dalej>

UWAGA!System zdrowia upadÅ‚! Co za gÅ‚upota pisać o profilaktyce poprzez badania dla 20 latków. Dlaczego nikt nie mówi o profilaktyce poprzez drowÄ <czytaj dalej>

Farby zabraklo? Ja rozumiem że wszystkie nowe osiedla to mus "black and white" - taka moda. Ale zabytkowe kamienice? <czytaj dalej>

staleczka potrzebuja 2 bańki na rozegranie 4 meczów o przetrwanie w extralidze.
+ 6 baniek rocznie na to by mogła funkcjonować
inne <czytaj dalej>