Gontowiec Podróżny BLOG

Jesteśmy w Smålandii już od tygodnia, pora więc na kilka nieoczywistych ciekawostek. Na pierwszy rzut oka wszystkie wydają się zwyczajne, ale to tylko pozory.

Weźmy na przykład znane także z innych krajów kamienne murki. Tutaj noszą uniwersalną nazwę stenmur i wcale nie muszą wyznaczać granicy jakiegoś pastwiska czy czyjejś własności, bo najczęściej układano je po to, by po prostu pozbyć się z pól nadmiaru kamieni. Stenmur z Runnarsköp jest jednak tak wyjątkowy, że trafił do lokalnych opowieści.

Mówią o nim "najszerszy kamienny mur świata" (världens bredaste stenmur). Ma około kilometra długości, dochodzi do 9 m szerokości, blisko 2 m wysokości i zwęża się nieco ku końcowi. Choć mur jest bardzo znany, jego dokładnych wymiarów nikt nigdy nie zmierzył. Wszystkie podawane wartości są jedynie szacunkowe. Mimo to spacer po nim pozostaje w pamięci.

Lokalna tradycja głosi, że powstał w latach 60. XIX w. podczas tzw. robót głodowych. Magnus Heurlin, właściciel majątku w Runnarsköp, był wówczas odpowiedzialny za rozdzielanie w okolicy państwowej pomocy, tę jednak należało odpracować.

Na jego polach zalegały tysiące kamieni. Heurlin wykorzystał więc roboty głodowe do oczyszczenia własnych gruntów. Każdy, kto chciał otrzymać pomoc żywnościową, musiał najpierw wziąć udział w przenoszeniu głazów i układaniu z nich słynnego dziś stenmuru.

Sto lat później dawne pola uprawne obsadzono świerkami, dlatego najszerszego kamiennego muru trzeba dziś szukać w lesie.

Następnym wartym odwiedzenia miejscem jest Lille Peter Johans stuga w pobliżu Haghult. To niewielka chałupa zachowana niemal dokładnie w takim stanie, w jakim opuścił ją w 1948 r. jej najsłynniejszy mieszkaniec, Peter Johan Hagelkvist (1873-1952). Nazywano go Małym Piotrem, bo miał zaledwie 130 cm wzrostu.

Był szewcem i pracował w tej chatce przez większość swojego życia. Stojące w niej meble i warsztat szewski wykonano specjalnie dla niego. Sam domek również nie jest wysoki, dlatego większość wchodzących do środka musi się pochylać.

Chałupka (backstuga) ma tylko dwie niewielkie izby. Przez kilka lat w jednej z mieszkali rodzice Petera Johana, a w drugiej on z żoną. Kiedy w 1948 r. wyprowadził się stąd, miejscowe stowarzyszenie historyczne kupiło chatkę za 223 korony i zachowało ją niemal w niezmienionym stanie.

Jednym z rzadko odwiedzanych miejsc jest też Piggaboda Kvarn - osada młyńska nad jeziorem Tjurken, niedaleko Vislandy. Historia tego miejsca sięga średniowiecza, ale obecny kompleks powstał w latach 20. XIX w. Oprócz młyna działał tu także tartak i napędzana wodą strugarka do wyrobu drewnianych gontów, ale w połowie XX w. wszystkie przestały działać.

Wszystkie opisane miejsca znajdziecie na Szlaku Legend (Sagobygden), a najbardziej znaną opowieścią z Piggabody jest ta o ogromnym szczupaku, którego próbowano wyciągnąć z wody przy pomocy wideł do obornika. Ryba była tak silna, że złamała trzonek i odpłynęła. Podobno zimą cała wieś przychodziła nad brzeg, by słuchać, jak zgrzyta nim o lód.

Smålandia pełna jest takich historii. Część z nich ma w sobie ziarno prawdy, inne są czystą fantazją, ale wszystkie sprawiają, że zwykłe kamienie, stare chaty czy zapomniane młyny zaczyna się oglądać zupełnie inaczej. I właśnie dlatego warto ruszyć szlakiem Sagobygden.

Maria Gonta
Foto Gontowiec Podróżny


Kliknij w wybrane zdjęcie aby powiększyć

Dodaj komentarz:

Miasto się chwali, że uszczelniło system

Pół roku nowego systemu gospodarki odpadami. Pierwsze dane są obiecujące. Po sześciu miesiącach funkcjonowania nowego systemu gospodarowania odpadami w Gorzowie można ... <czytaj dalej>

Stypendia czekają. Sprawdź, co musisz wiedzieć

W tym materiale przeczytasz o wszelkich stypendiach, o które można się już ubiegać. Lubuskie Talenty Rusza kolejna edycja Lubuskich Talentów - Programu ... <czytaj dalej>

W SOWIE "Nauka ma głos"

Pierwsze po wakacjach spotkania w ramach projektu „Nauka ma głos” odbędą się 3 września 2026 r. w Strefie SOWA w ... <czytaj dalej>

Nowa nawierzchnia ronda Barlineckiego na finiszu

Na rondzie Barlineckim oraz na wylocie w kierunku ronda Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, trwają prace przy układaniu podbudowy z betonu ... <czytaj dalej>

Wszystko jest możliwe

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy

Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog

Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert

Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum

znowu pompowanie pieniędyz gorzowian z obce zawodniczki

stać gorzowa zeby dawać pensje zagranicznym zaowdnikom najlepiej z usa niech <czytaj dalej>

g..no mnie to obchodzi

pieniądze mają isc na polskich gorzowskich zawodników i ich rozwój

<czytaj dalej>

zgłaszanie wizyt i porad domowych, chyba w Berlinie.... <czytaj dalej>

Radny Kaczanowski nawet w temat chciał wejść. Wybory niebawem, trzeba zaistnieć i przypomnieć się.
Moje zdanie. Żadnego nazwiska z były <czytaj dalej>

Kropla w morzu potrzeb. Ale i to cieszy, że cokolwiek się robi.
<czytaj dalej>