
Dzisiaj wÄ™drowaliÅ›my po Monopoli i miasteczku Martina Franca. W obu – turystów niewielu (co bardzo nam siÄ™ spodobaÅ‚o) i pozamykane niemal wszystkie lokaliki, w których chciaÅ‚oby siÄ™ coÅ› zjeść (to trochÄ™ kÅ‚opotliwe). Pogoda też nie do koÅ„ca byÅ‚a Å‚askawa, ale to szczegóÅ‚.
WizytÄ™ w Monopoli rozpoczÄ™liÅ›my od najchÄ™tniej fotografowanego w tym mieÅ›cie starego portu (Porto Vechio) z zacumowanymi tam niebiesko-czerwonymi Å‚ódkami gozzi. Chociaż gozzo (w miejscowym dialekcie vozz) sÄ… wizytówkÄ… Monopoli, identyczne drewniane Å‚ódki o wysokich burtach i intensywnych barwach (bywajÄ… też czerwone i zielone), można spotkać w wielu miejscach apulijskiego wybrzeża. SÅ‚użą gÅ‚ównie do przybrzeżnego poÅ‚owu oÅ›miornic i ryb biaÅ‚ych, majÄ… od 3,5 do prawie 5 m dÅ‚ugoÅ›ci.
Z portu ruszyliÅ›my oglÄ…dać mumie w koÅ›ciele poÅ›wiÄ™conym Matce Bożej Wspomożycielce Dusz Czyśćcowych. Niestety, odbiliÅ›my siÄ™ od zamkniÄ™tych drzwi (tutaj ciekawostka – przemÄ…dry tÅ‚umacz elektroniczny stwierdziÅ‚, że Santa Maria del Suffragio to Matka Boża Sufrażystka!).
Najważniejsze, że udało się nam obejrzeć wnętrze katedry Matki Boskiej z Tratwy (Madonna della Madia)
Basilica Cattedrale Maria Santissima della Madia zrobiÅ‚a na nas ogromne wrażenie. Obecna Å›wiÄ…tynia pochodzi wprawdzie z XVIII w., powstaÅ‚a jednak na miejscu wczeÅ›niejszej, romaÅ„skiej, z którÄ… zwiÄ…zana jest ciekawa legenda. Jej akcja dzieje siÄ™ na poczÄ…tku XII w. i zwiÄ…zana jest z budowÄ… koÅ›cioÅ‚a, a dokÅ‚adniej z brakiem funduszy na jej dokoÅ„czenie. Przestój budowlany trwaÅ‚ 10 lat. W koÅ„cu miejscowy biskup zwróciÅ‚ siÄ™ do wiernych o wsparcie modlitewne i wkrótce jeden z nich doznaÅ‚ objawienia.
Trzy razy z rzÄ™du ukazywaÅ‚a mu siÄ™ Matka Boska, zachÄ™cajÄ…c, żeby udaÅ‚ siÄ™ do portu. Kiedy wreszcie siÄ™ na to zdecydowaÅ‚, tam gdzie my dzisiaj oglÄ…daliÅ›my niebieskie gozzi, ujrzaÅ‚ wielkÄ… tratwÄ™, na pokÅ‚adzie której znalazÅ‚ bizantyÅ„skÄ… ikonÄ™ Matki Boskiej z DzieciÄ…tkiem. 31 belek z owej tratwy wykorzystano do ukoÅ„czenia więźby dachowej Å›wiÄ…tyni, natomiast Matka Boska z Tratwy (Madonna della Madia) zostaÅ‚a patronkÄ… i koÅ›cioÅ‚a, i miasta. Całą tÄ™ historiÄ™ uwieczniono w miejskich kronikach oraz na obrazach w Å›wiÄ…tyni. MaÅ‚o tego – w katedrze zachowaÅ‚ siÄ™ do dziÅ› fragment belki z legendarnej tratwy, a po wejÅ›ciu schodami do kaplicy-sanktuarium nad oÅ‚tarzem gÅ‚ównym, można oglÄ…dać przepiÄ™knie oprawiony obraz Madonny.
WyjeżdżajÄ…c z Monopoli trochÄ™ kluczyliÅ›my, bowiem dojechanie do Castello di Santo Stefano nie jest sprawÄ… prostÄ…. Ta ważna strategicznie twierdza zostaÅ‚a wybudowana przez benedyktynów ok. 1086 r. już poza murami miasta i funkcjonowaÅ‚a przez jakiÅ› czas jako opactwo Å›w. Szczepana. Dlaczego zależaÅ‚o nam, żeby jÄ… zobaczyć, chociaż z góry wiedzieliÅ›my, że od XIX w. jest wÅ‚asnoÅ›ciÄ… prywatnÄ… i prawie na pewno do niej nie wejdziemy? Ponieważ tutaj zaczyna siÄ™ historia karnawaÅ‚u w Putignano, zapoczÄ…tkowana przewiezieniem stÄ…d w 1394 r. relikwii Å›w. Szczepana.
Za to Martina Franca przywitaÅ‚a nas walentynkowymi dekoracjami w uliczkach starówki. O miasteczku wiedzieliÅ›my, że leży na uboczu gÅ‚ównych tras turystycznych i bywa nazywane stolicÄ… baroku Doliny Istrii (Valle d’Istria). RzeczywiÅ›cie jest najbardziej barokowe spoÅ›ród wszystkich, które tutaj widzieliÅ›my. Szkoda, że pogoda nie pozwoliÅ‚a nam docenić caÅ‚ego uroku. Perfidna chmura zawisÅ‚a nad starówkÄ… i okolicami (aż ciÅ›nie siÄ™ na usta pejoratywny synonim nieprzyjemnej choroby Å‚udzÄ…co podobny do drugiego czÅ‚onu nazwy). Uliczki staÅ‚y siÄ™ niebezpiecznie Å›liskie i kompletnie nie byÅ‚o siÄ™ gdzie schować, wiÄ™c z koniecznoÅ›ci ograniczyliÅ›my siÄ™ tylko do obejrzenia Bazyliki Å›w. Marcina (San Martino) z XVII w. i odkrywczego spaceru z powrotem do samochodu. Nie wiem, jak to siÄ™ staÅ‚o, że tym razem, zupeÅ‚nie wyjÄ…tkowo, nie oznaczyÅ‚am na mapie miejsca, w którym zaparkowaliÅ›my. Ot, taka traperska niespodzianka na miejskich uliczkach. Dobrze, że barokowa starówka nie jest zbyt duża.
ZaintrygowaÅ‚a mnie jednak oryginalna nazwa miasteczka. OkazaÅ‚o siÄ™, że pochodzi od Marcina z Tours (patron Martina Franca) i Å›redniowiecznych zwolnieÅ„ podatkowych (essere franca) przyznanych przez Filipa AndegaweÅ„skiego pierwszym mieszkaÅ„com. To one uksztaÅ‚towaÅ‚y rozwój miejscowoÅ›ci.
Na zakoÅ„czenie wrócÄ™ jeszcze na chwilÄ™ do katedry w Monopoli. Kiedy w XVIII w. rozebrano budowlÄ™, o której mówi legenda i postawiono na jej miejscu nowÄ…, barokowÄ…, okazaÅ‚o siÄ™, że wiejÄ…cy od morza wiatr jest zbyt uciążliwy dla zdążajÄ…cych na mszÄ™ wiernych (ponoć zbyt wysoko podwiewaÅ‚ damom spódnice). Po prawej stronie fasady dobudowano wówczas 33-metrowy mur osÅ‚onowy. Stoi na nim 10 z 12 posÄ…gów pochodzÄ…cych z pierwotnej katedry romaÅ„skiej (niektóre sÄ… zdeformowane od uderzenia pioruna w oÅ‚tarz w 1519 r.).
Tekst i foto Maria Gonta
Foto Hanna Kaup
Kliknij w wybrane zdjęcie aby powiększyć
TrwajÄ… spotkania dyskusyjne
Cykl spotkań dyskusyjnych w Budżecie Obywatelskim 2027 już trwa. Za nami dwa pierwsze spotkania, a przed nami kolejne. Udział w ...
<czytaj dalej>Słowianka wyjaśnia
Arena Gorzów pozostaje otwarta dla sportu. SÅ‚owianka wyjaÅ›nia sytuacjÄ™ piÅ‚karzy rÄ™cznych.
W związku z pojawiającymi się informacjami dotyczącymi korzystania przez drużynę ...
<czytaj dalej>Miasto się chwali, że uszczelniło system
PóÅ‚ roku nowego systemu gospodarki odpadami. Pierwsze dane sÄ… obiecujÄ…ce.
Po sześciu miesiącach funkcjonowania nowego systemu gospodarowania odpadami w Gorzowie można ...
<czytaj dalej>Stypendia czekają. Sprawdź, co musisz wiedzieć
W tym materiale przeczytasz o wszelkich stypendiach, o które można siÄ™ już ubiegać.
Lubuskie Talenty
Rusza kolejna edycja Lubuskich Talentów - Programu ...
<czytaj dalej>