środa 17 kwietnia 2024     Klara, Robert, Rudolf
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Co zwiastuje Gromniczna
eGorzowska - 12295_OgGD5QpEPggoHNxhHg4h.jpg2 lutego. Najłatwiej podsumować dzisiejszy dzień przysłowiem „Gromnica – zimy połowica”. Jego mniej znana wersja brzmi zdecydowanie mniej sympatycznie: „Powiadają że Gromnica, już ci zimy połowica, ale bywać nie nowina, że dopiero ją zaczyna”.

W Ameryce Północnej obchodzą dziś Dzień Świstaka. U nas jego odpowiednikiem mógłby być Dzień Niedźwiedzia, bo jedno z wyszperanych u Adalberga przysłów głosi: „Na gromniczną Maryją niedźwiedź budę rozwali, lubo ją poprawi”. Z załączonego wyjaśnienia wynika, iż „gdy w dniu tym zima dotrzymuje, to wiosna będzie wczesna i niedźwiedź budę swoją rozwali, gdy zaś mróz zwalnia, to wiosna jeszcze daleko, i niedźwiedź budę poprawia". Gdybyśmy podchodzili do tematu po amerykańsku, powinniśmy wytypować jakiegoś misia-przepowiadacza i obstawić dziś jego gawrę dziesiątkami fotoreporterów.

Nasza obrzędowość ludowa jednak nie z niedźwiedziami, a z Matką Bożą Gromniczną jest związana. Wierzono, że w mroźne lutowe noce chodzi ona po polach z zapaloną gromnicą, chroniąc przed wymarznięciem oziminy i oświetlając drogę zabłąkanym wędrowcom. Towarzyszą jej obłaskawione wilki zwane gromnicznymi.

Wybór przysłów dotyczących dzisiejszej daty jest spory, dlatego przytoczę tylko kilka mniej znanych:
  • „W Gromnice łataj bracie rękawice” (taki odpowiednik konieczności podkucia butów przed nadejściem lutego),
  • „Jeśli Gromnice mają zielne kwiatki, Kwietną Niedzielę śnieżną będą miały dziatki” (w tym roku Kwietna/ Wierzbna/ Palmowa Niedziela przypada drugiego kwietnia; może obejdzie się bez śniegu),
  • „Na Gromnice mróz – ogryzki do gnoju włóż; na Gromnice kałuski (kałuże) – wybieraj z gnoju ogryzki” (??? – pojęcia nie mam, jak to tłumaczyć),
  • „Od Gromnic do Gromnic, aż nie będzie nic” (o próżnych obietnicach; odpowiednik „Nigdy; na świętego Dygdy”),
  • „Na gromnice pół-piwnice” (zwyczajowo gospodarze sprawdzali zapasy ziemniaków w piwnicach),
  • „W dzień Panny Gromniczny bywaj zdrów, mój śliczny” (wyraźnie daje do zrozumienia, że jeśli komuś do tej pory nie udało się usidlić jakiejś panny, to na karnawałowe uderzanie w koperczaki już trochę za późno, ponieważ nieuchronnie zbliża się czas postu).
Spośród porzekadeł meteorologicznych wybrałam tylko jedno: „W Gromnicę milszym w owczarni wilk, jak słońce”. Oskar Kolberg wyjaśnił je tak: „gospodarze utrzymują, że słońce w dniu gromnicznym jest pewną przepowiednią słoty, zimna i zarazy na owce”, natomiast towarzyszące dziś Najświętszej Panience wilki są czasowo przez nią obłaskawione. Wśród synoptyczno-rolniczych spostrzeżeń urzekło mnie z kolei takie: „Duże sople w Matkę Boską Gromniczną zapowiadają urodzaj na marchew”.

W Kościele rzymskokatolickim obchodzone jest Święto Ofiarowania Pańskiego. Kończy się czas śpiewania kolęd i wystawiania jasełek, rozbiera się kościelne choinki, demontuje szopki oraz inne ozdoby. Zgodnie z tradycją święci się też grube gromnice, dawniej odlewane z wosku (wierzono, że pszczoły to owady święte, utrzymujące kontakt ze światem pozagrobowym). Płomienie świec palących się w czasie mszy poddawano bacznym obserwacjom – obficie kapiący wosk oznaczał przedłużającą się i mroźną zimę, skwierczenie świecy przepowiadało letnie burze i ulewy.

W kalendarzu świąt nietypowych szczególnie ważny wydaje się Dzień Pozytywnego Myślenia, przynajmniej dzisiaj postarajmy się więc nie narzekać. Z kalendarza kulinarnego uśmiecha się smaczny i sympatyczny Dzień Naleśnika. Nie prześledziłam dokładnie ich historii, ale Francuzi uważają że pomysł na smażenie cieniutkich, delikatnie chrupiących na brzegach placuszków, pochodzi od nich i sięga czasów, kiedy papieże rezydowali w Avinionie (1309-1377), a drugiego lutego tradycyjnie dzielili się jedzeniem z biednymi.

Okrągły kształt naleśników ma symbolizować słońce. Smażenie ich właśnie dzisiaj, miało zapewnić rodzinie dobrobyt pod warunkiem – uwaga, uwaga – trzymania w prawej dłoni monety, przy jednoczesnym wykorzystaniu lewej ręki do przerzucania naleśników na patelni. Jeżeli ktoś nie czuł się na siłach, by tę czynność wykonać prawidłowo, mógł położyć monetę bezpośrednio na smażonym placku. No i należało je jeść nie na śniadanie, tylko na kolację. Francuski przesąd głosił, że dzisiejszy deszcz będzie odpowiedzialny za czterdziestodniowe opady, a słoneczna pogoda prorokuje rychły koniec zimy. U nas zapowiada się pierwsza wersja.

I jeszcze ważne święto ekologiczne. Światowy Dzień Mokradeł, obchodzony w rocznicę podpisania konwencji ramsarskiej (2.02.1971). Pełna jego nazwa brzmi Światowy Dzień Obszarów Wodno-Błotnych. Obchody mają nam uświadomić ogromne znaczenie ciągle malejących rezerwuarów wody.

Fotograficzne zaproszenie tym razem nie do naszego ulubionego Parku Narodowego Ujście Warty (mamy go dosłownie pod bokiem), tylko do położnego na przeciwległym krańcu kraju Drohiczyna. Tak prezentuje się zakole Bugu z tamtejszej Góry Zamkowej (138 m n.p.m.).


Tekst i foto Maria Gonta


2 lutego 2023 08:32, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Apel o pomoc w sprawie odbudowy AJP
W dramatycznej dla uczelni i miasta sytuacji potrzebne jest wspólne działanie. Dlatego prezydent miasta Jacek Wójcicki apeluje o pomoc w ... <czytaj dalej>
Rozmowa z komisarzem Wojciechowskim
Komunikat w sprawie rolników. Zgodnie z wczorajszą rozmową telefoniczną z komisarzem rolnictwa Januszem Wojciechowskim przekazuję, że na najbliższym i ostatnim w ... <czytaj dalej>
Zmiana na stanowisku prezesa GIM
Objęcie funkcji prezesa spółki zajmującej się realizacją miejskich inwestycji, jest kolejnym wyzwaniem, które postawił przed Agnieszką Surmacz - byłą wiceprezydent ... <czytaj dalej>
Centrum e-usług powstaje w Gorzowie
To centrum wyniesie lubuskie e-usługi na jeszcze wyższy poziom. - To przełomowy projekt, jeśli chodzi o ucyfrowienie regionu – mówi o ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę

Kalendarium eventów
« kwiecień 2024 »
P W Ś C P S N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
     
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_admin.jpg
admin ego:
Piękna inicjatywa w brzydkim mieście
Znany gorzowski lekarz Ireneusz Czerniec zaprosił w niedzielę kandydatów do Rady Miasta, dziennikarzy oraz mieszkańców na spacer ulicami śródmieścia. „Porozmawiajmy i zobaczmy, cóż dobrego możemy zrobić dla naszego miasta, w celu ... <czytaj dalej>
Bez korzeni nie zakwitniesz
Archiwa Państwowe oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej zapraszają uczniów klas 4-7 <czytaj dalej>
Kto zdobędzie mural dla szkoły
Murale Pamięci „Dumni z Powstańców” to ogólnopolski konkurs dla szkół <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - obaszewska-001.jpg
admin ego:
Ostatnie 100 dni mojego życia
Poznajcie Piotrka, wrażliwego, dobrego, ambitnego i z pozoru uśmiechniętego faceta ... <czytaj dalej>
admin ego:
Szkoła a podróże w czasie
Gdyby ktoś z 1824 roku przeniósł się do teraźniejszości, byłby ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Filiżanka kawy lub dwie
Czy wiesz, że filiżanka kawy może zdziałać więcej niż tylko ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Wystarczą dane
Oszuści nie muszą wcale kraść portfela. Wystarczy, że zdobędą Twoje ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_3929:
Do 5964: noo, najlepiej to zorganizować jakieś obozy pracy przymusowej. Bić i nie dać jeść! Może brukwiową zupę, jak w Auschwitz... Ogarnij s <czytaj dalej>
Anonim_5964:
Na depresję najlepszy lek to kijem po plecach i do roboty.
Jak ktoś się nudzić to ma tylko dwpresje <czytaj dalej>
Anonim_2174:
Taki jest mechanizm. Upierdliwych trzeba "kupić" jakoś. Kiedyś taki manewr zrobiono z jednym od nieruchomości, aby nie był niewygodny. <czytaj dalej>
Anonim_1974:
Gratulacje dla Pani Marty.Będxie w G.pięknie.
<czytaj dalej>
Anonim_1848:
Wielka szkoda, że rolnicy protestujący w słusznej sprawie nie znajdują sojuszników w terenie. Ogromne brawa i uznanie dla rolników i innych grup <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej