poniedziałek 3 października 2022     Teresa, Gerard, Bogumił
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Św. Jacek od pierogów
eGorzowska - 11835_FtRFccUMsIF8bUsA5ABu.jpg

17 sierpnia to najlepszy dzień na jedzenie pierogów, tym bardziej że dziś wspomnienie „świętego Jacka z pierogami”, dominikanina żyjącego na przełomie XII i XIII w., który – zgodnie z legendą – podczas głodu, jaki nastąpił po tatarskich najazdach, karmić miał mieszkańców Małopolski pierogami własnego wyrobu. Mimo że jego kult rozpowszechniony jest na całym świecie, tylko w naszym kraju obdarzamy go takim smacznym przydomkiem.

Pogodowo św. Jacek Odrowąż wróży nam, jak będzie wyglądała nadchodząca jesień:
„Z jaką pogodą Jacek przybywa, taka jesień bywa”,
„Jacek gdy suchy, rozprasza jesienne pluchy”,
„Jeśli w dniu Jacka nie pada, suchą jesień zapowiada”,
„Z jaką pogodą Jacek przybywa, taka jesień bywa”.

Sądząc po zaokiennej aurze, na obfitość grzybów chyba liczyć nie możemy. Już o szóstej rano było 18°C, a temperatura w ciągu dnia wzrosnąć ma do 32°C. Niebo czyste jak łza. Gdyby nie pracująca pod oknem tak wcześnie koparka, można by jeszcze chwilę dospać.

Suchy Jacek może mieć wpływ nawet na zimowe miesiące: „Jeśli na Jacka nie panuje plucha, to pewnie zima będzie sucha”. Wygląda na to, że północno-zachodni kraniec Polski kolejny rok obejdzie się bez śniegu.

Św. Jacek Odrowąż (1183-1257), bratanek krakowskiego biskupa Iwo Odrowąża (1160-1229) był jednym z pierwszych polskich dominikanów. Jego życie okraszone jest mnóstwem legend. Według jednej z nich lipy rosnące wokół kościoła św. Jakuba w Sandomierzu, posadzić miał sam święty, ale zrobił to w sposób nietypowy, bo „do góry nogami”. Mocą żarliwej modlitwy zarówno Jacka, jak i pozostałych braciszków, korzenie przemieniły się w konary, a ich fantazyjne kształty zdobią do dziś otoczenie świątyni.

Według innej legendy, kiedy szykując się do ucieczki z Kijowa przed tatarskimi hordami, dla ochrony przed znieważeniem zabierał z kościoła Najświętszy Sakrament, usłyszał, jak przemawia do niego z kamiennej figury Matka Boża: „Jacku, zabierasz Syna, a zostawiasz Matkę?”. W cudowny sposób figura straciła swój wielki ciężar i wobec zaistniałych okoliczności, Matkę Bożą Jackową można dziś oglądać w kościele dominikanów w Krakowie, a samego świętego najczęściej przedstawia się z monstrancją w jednej ręce i z figurą Matki Bożej w drugiej.

Świętemu Jackowi przypisuje się też sprowadzenie do Polski z Włoch odmiany orzechów o szczególnie wielkich owocach. Do dziś nazywają się Jackami (orzech włoski Jacek).

Tak naprawdę wspomnienie Jacka Odrowąża powinno być obchodzone 15 sierpnia (zgodnie z datą jego śmierci), przeniesiono je jednak na dzisiejszy dzień, ponieważ tamta data zajęta jest przez uroczystości Wniebowzięcia Matki Bożej. W związku z tym, że w połowie sierpnia na stołach pojawiała się już nowa mąka, radowano się: „Na św. Jacek z nowej pszenicy placek” lub „Na świętego Jacka najecie się placka”.

Placki plackami, ale przecież Jacek Odrowąż karmił ubogich pierogami. Jedna z mnóstwa legend mówi, że były to nasze poczciwe „ruskie”, które zachwycony ich smakiem Jacek przywiózł do kraju z Kijowa. Szkopuł w tym, że ziemniaki pojawiły się u nas dopiero w XVII w., kiedy Jan III Sobieski przywiózł swojej Marysieńce spod Wiednia pierwsze bulwy. Nawiasem mówiąc, wysadzono je w ogrodzie, traktując jako rośliny ozdobne.

Nie zachowały się żadne zapiski zdradzające, jaki farsz umieścił św. Jacek w swoich pierogach, śmiem jednak twierdzić, że była to kasza z twarogiem. Te prezentowane na zdjęciu mają farsz twarogowy przygotowany na słodko, dlatego towarzyszy im góra owoców. „Święty Jacku z pierogami, zmiłuj się nad nami!”.

Na zakończenie ciekawostka. Znany językoznawca Maciej Malinowski dowodzi, że nasz dzisiejszy bohater dnia był w rzeczywistości Jakubem, gdyż „na chrzcie otrzymał imię Jakób (pisane wtedy przez ó, od Jacobus). Zamiast zdrobniale Jacobo mówiono jednak na niego Jacko (pomylono te zdrobnienia) i nieoczekiwanie formę tę ktoś skojarzył z Jacinthusem (od: Hiacinthus). W kronikach odnotowano później św. Jacka Odrowąża zamiast św. Jakuba Odrowąża. I tak już zostało…”

Tekst i foto Maria Gonta


17 sierpnia 2022 08:27, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Wchodzą zmiany
Od soboty, 1 października, zmieniają się rozkłady jazdy linii tramwajowych oraz autobusowych. Od 1 października br. zmienione zostaną: rozkłady linii tramwajowych nr ... <czytaj dalej>
Nie powinno zabraknąć gazu
W czwartek (22 września) zebrała się Regionalna Rada ds. Energetyki przy Marszałku Województwa Lubuskiego. Tematem spotkania było zapewnienie bezpieczeństwa dostaw ... <czytaj dalej>
Powiatowa Społeczna Rada
do Spraw Osób Niepełnosprawnych
21 września o 12.00 prezydent Gorzowa Jacek Wójcicki i wiceprezydent Małgorzata Domagała spotkali się z Powiatową Społeczną Radą do Spraw ... <czytaj dalej>
Zawyją syreny
Urząd Wojewódzki w Gorzowie informuje. W najbliższy czwartek (22 września 2022r.) w godzinach 12.00-12.30 przeprowadzona zostanie głośna próba syren alarmowych. W miastach ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Cantech Polska Burak Łukasz

ul. Prądzyńskiego 31 l. 3, Gorzów Wlkp.
tel. 660 722 166
branża: Budowlane usługi - energetyczne, ciepłownicze <czytaj dalej>
Usługi kosmetyczne Jakubowska Elżbieta

ul. Armii Ludowej 31 a, Gorzów Wlkp.
tel.
branża: Kosmetyczne salony, gabinety <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« październik 2022 »
P W Ś C P S N
     
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
      
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Przegraliśmy
Niedawno pisałam tekst o instalacji artysty plastyka Jerzego Gąsiorka. Nosił tytuł „Powinnością artysty jest protestować”. Zachęcałam do obejrzenia i refleksji nad tym, co dzieje się za naszą wschodnią granicą. Niestety. ... <czytaj dalej>
Gorzowskie drzewa w obiektywie
Prezydent Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w ramach kampanii edukacyjno-informacyjnej „ZazieleńMY Gorzów” <czytaj dalej>
Uwaga konkurs: Lubuska pocztówka z wakacji
Jeszcze tych zdjęć za wiele nie ma. Ale lubuskie jest <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - fama.jpg
admin ego:
Twój habitat
3 października. No i zapowiadanego deszczu wczoraj nie było, a ... <czytaj dalej>
admin ego:
Nie jedź szybciej, niż Twój Anioł Stróż...
2 października. Dzisiejszy przedświt nie tak piękny jak wczorajszy. Zabrakło ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Twój ślad w Internecie
W kwietniu 2022 r. Google dodał do swojej wyszukiwarki nowe ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Wysokie ceny paliw w lubuskim
Czy to, w jakim województwie tankujemy auto, ma istotne znaczenia ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Maria:
I niech mi tu Ktoś powie że w Gorzowie NIC SIĘ NIE DZIEJE,tak głoszą malkontenci. Wystarczy tylko bliżej się zainteresować a okazuje się że <czytaj dalej>
Anonim_3483:
Młodych niewielu. Bardziej ciekawie jest w piątek na bulwarze, mimo zimna, nie trzeba nakręcać się i nie być sobą. A ze zdjęć wynika, że ... <czytaj dalej>
Anonim_4242:
Duch starej biblioteki, powoli przechodzi do nowej. Haniu, bardzo to ładnie opisałaś i zdjęciami okrasiłaś… <czytaj dalej>
Anonim_9667:
Prostuje te "baby nz autobusy" dzisiaj jechał dziad (młody). Raz że ruszał jak cielak z dużym opóźnieniem, dwa na swiatłach czerwony <czytaj dalej>
Anonim_4984:
Antonio Vivaldi, Jerzy Hajduga, Jan Peszek i Oni: Marta Karmowska, Bartosz Bandura. „Koniec świata”. Sztuka sceniczna, impresja teatralna złożo <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej