środa 7 grudnia 2022     Agata, Ambroży, Marcin
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Roch i Roszek
eGorzowska - 11833_lLcjeDDhDjsYhAjrWPLl.jpg

16 sierpnia oznacza, że nie wiadomo kiedy minęła nam połowa miesiąca. Warto zadbać, by dzień mijał sympatycznie, bowiem stara prawda głosi, iż „Na święty Roch, jaki dzień, taka noc”.

W dawnym kalendarzu rolniczym dzień św. Rocha oznaczał początek jesiennej orki („Od świętego Rocha na polu socha”), a o tym, że trwa czas zbiorów, przypominały przysłowia: „Na święty Roch w stodole groch”, „Po Rochu najesz się grochu” oraz „Na św. Roch w stodole groch. Groch do stodoły, podwieczorek do komory”. Z tego ostatniego można wyciągnąć wniosek, że pracownicy sezonowi nie byli już tak bardzo potrzebni, a i dzień roboczy skrócił się do tego stopnia, że z posiłków gwarantowanych, pozostał im już jedynie obiad.

Do licznych niegdyś w tym dniu odpustów nawiązywało przysłowie „O świętym Rochu strzelaj bez prochu”.

Do św. Rocha orędowały osoby mające problemy z kolanami i chorobami skóry, ale wzywany był przede wszystkim dla ochrony przed zarazą, dlatego jego kult rozpowszechnił się głównie w dobie licznych epidemii. Na drzwiach włoskich domów wypisywano litery VSR (Vivat Sanctus Rochus) wierząc, że pozwoli to mieszkańcom pozostać w zdrowiu.

W 1713 r. założono w Wilnie zgromadzenie zakonne rochitów (Bracia Miłosierdzia od św. Rocha), którego celem było ratowanie dotkniętych morowym powietrzem i chowanie zwłok. Braciszkowie składali specjalne ślubowanie, a dla odróżnienia od innych zakonników nosili czarne czapki i krótkie czarne płaszcze z wyszytą na nich czaszką. Członkowie zgromadzenia założycielskiego tak gorliwie spełniali swoje obowiązki, że wszyscy wymarli podczas zarazy w 1753 r. W innych miejscach klasztory rochitów działały jeszcze przez prawie 100 lat.
W Polsce najstarszą kaplicę ku jego czci ufundowano w Oławie w 1385 roku. Działały liczne bractwa, powoływane dla pomocy w chorobach. Teatry jezuickie wystawiały sztuki o jego życiu. Często opowiadano w nich historię o tym, jak wkrótce po śmierci Rocha, z żalu za nim zdechł również jego pies Roszek i stanął u boku swego pana w momencie, kiedy ten miał przekraczać niebiańską bramę. Ponieważ św. Piotr nie zgodził się, by zwierzę weszło do raju, Roch i jego czworonożny towarzysz wrócili na ziemię, by tam „ich cienie dokonywały cudów i uzdrawiały ludzi od wścieklizny”. Na wieść o tym Bóg zapragnął ich zobaczyć, zezwolił więc świętemu klucznikowi, by wyjątkowo wpuścił przez wrota także psa, a wtedy posypała się lawina próśb. Pierwszy z petycją wystąpił św. Piotr, prosząc o wpuszczenie koguta, który skłaniając go do skruchy, uratował jego duszę. Potem pojawił się Jonasz wstawiający się za goszczącym go przez trzy dni we własnym brzuchu wielorybem, Noe z gołębicą, która przyniosła mu gałązkę oliwną, Eliasz z krukiem karmiącym go na pustyni, Hubert z jeleniem niosącym na głowie krzyż, Franciszek z wilkiem, ptakami i rybami, Antoni z mułem, który przykląkł przed hostią i wielu innych świętych ze swoimi pupilami. No i cóż miał zrobić Bóg? Uśmiechnął się i rzekł, że każdy bez wyjątku, wprowadzić może z sobą zwierzę, które było mu przyjacielem.

Zapewne dlatego po dzień dzisiejszy odbywają się w niektórych miejscowościach odpusty św. Rocha, podczas których uroczyście błogosławione są zwierzęta, kiedyś głównie inwentarskie, dziś także wszystkie bez wyjątku domowe pupile. W Polsce najsłynniejszy jest odpust obchodzony od ponad 300 lat w wielkopolskim Mikstacie (pow. ostrzeszowski). W 2015 r. został nawet wpisany na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Często biorą w nim udział czworonożni goście z coraz odleglejszych terenów, oczywiście ze swoimi właścicielami.

W ikonografii św. Roch przedstawiany jest zazwyczaj z aniołem, torbą, kijem i psem. Patronuje stolarzom, wolarzom, chorym, aptekarzom, lekarzom, ogrodnikom, rolnikom, brukarzom i więźniom oraz szpitalom. Wzywano go w obronie przed wścieklizną i uważano za opiekuna zwierząt domowych, orędowano do niego w czasie epidemii, zwłaszcza dżumy. Dawniej w dzień jego wspomnienia rozniecano ognie, w których palono palmy wielkanocne i zioła z ubiegłorocznych obchodów Matki Boskiej Zielnej, potem trzykrotnie przepędzano bydło przez dym, a węgielki z ogniska zabierano do domów aby chroniły od nieszczęść i pomagały w leczeniu chorób .

Figury świętego często umieszczano na łąkach, bo stamtąd mógł najlepiej opiekować się bydłem. Z kolei w stajniach wieszano obrazki z Rochem. W niektórych kościołach pod wezwaniem św. Rocha w dzień jego święta rozdawany był (i jest) poświęcony "chlebek św. Rocha".

Na dzisiejszym zdjęciu wczorajsza scenka sprzed niewielkiego kościółka w dolnośląskim Jankowie. Piesek nie chciał odejść od furtki, zupełnie, jakby czekał na nadchodzące święto. Tu jednak odpustu św. Rocha nie będzie, czternastowieczna świątynia nosi bowiem wezwanie św. Michała Archanioła.



Tekst i foto Maria Gonta


16 sierpnia 2022 08:00, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Mikołajki w Gorzowie
To był wyjątkowy dzień i choć nie obyło się bez drobnych awarii, to ostatecznie magia świat na dobre zagościła w ... <czytaj dalej>
Znów możesz zostać Mikołajem
Po ogromnym zainteresowaniu ze strony mieszkańców, wracamy do akcji „Gorzowskie listy do Mikołaja”, która pozwoli spełnić drobne marzenia podopiecznych gorzowskich ... <czytaj dalej>
Rozbudowa ścieżki wzdłuż Kłodawki
Publikujemy Interpelację 164 radnej Marty Bejnar-Bejnarowicz w sprawie ścieżki wzdłuż Kłodawki. Szanowny Panie Prezydencie, z wielką radością przyjęłam informację, że władze miasta ... <czytaj dalej>
Gorzów blisko świąt
„Gorzów blisko świąt” to kampania, dzięki której grudzień w Gorzowie jest wyjątkowy. To czas oczekiwania, przygotowań i radości z nadchodzących ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Chudzikowska Wioleta Usługi Porządkowe

ul. Obrońców Pokoju 15 m. 9, Gorzów Wlkp.
tel. 95 729 75 31
branża: Sprzątanie wnętrz, mycie okien <czytaj dalej>
"Roana" S.C. Sklep Odzieżowy Zofia i Ryszard Romanowscy

ul. Bolesława Chrobrego 34, Gorzów Wlkp.
tel. 95 735 11 28
branża: Odzież - detal <czytaj dalej>
"Kler" S.A. Salon Firmowy

ul. Poznańska 11, Gorzów Wlkp.
tel. 95 728 82 83
branża: Meble <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« grudzień 2022 »
P W Ś C P S N
   
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Jesteśmy barbarzyńcami
Kilka tygodni temu zadzwonił do mnie były szef Telewizji Teletop Romuald Liszka. Zadzwonił oburzony stanem cmentarza przy ul. Warszawskiej. – Byłaś tam ostatnio? Jak nie, to koniecznie idź i zobacz. ... <czytaj dalej>
Gorzowskie drzewa w obiektywie
Prezydent Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w ramach kampanii edukacyjno-informacyjnej „ZazieleńMY Gorzów” <czytaj dalej>
Sfotografuj Gorzów
Muzeum Lubuskie im. J. Dekerta zaprasza do udziału w konkursie <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - krystyna pronko (2).jpg
admin ego:
Kószka Ambrożego
7 grudnia. Jak to było w przysłowiu sprzed dwóch dni? ... <czytaj dalej>
admin ego:
Tradycja świętego Mikołaja
6 grudnia obchodzi imieniny sam święty Mikołaj. Jako że to ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Chroń dziecko

Czym jest sextortion? Co rodzice powinni wiedzieć, aby chronić przed ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Bankowe forum o walce z przestępczością
Łamanie sankcji, nadużycia finansowe w działalności charytatywnej, wykroczenia w sektorze ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_8171:
Naiwnością jest wierzyć, że polityka w jakimkolwiek wydaniu może być uczciwa <czytaj dalej>
Torba:
Kogo? Przecież to kolejny do żłoba, aby płacili, klepali, coś do ręki dali. A trudności płaczem zwycięży. Powinny być partie regionalne, a <czytaj dalej>
Anonim_5867:
Ależ wy się tego Hołowni boicie... <czytaj dalej>
Torba:
Martusia się "uaktywnia" przed wyborami. Z koniecznym zaznaczeniem partyjki "płaczliwego" chłoptasia. On nic nie zrobił konkre <czytaj dalej>
Anonim_1556:
Pisiory cie orżna do gołej rzopy.
Oni "podatków nie podwyższają". Tylko ze z oszczednosci w tyk roku 18 tys a w przyszly. 23 tys j <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej