wtorek 5 lipca 2022     Karolina, Antoni, Filomena
eGorzowska - internetowy dziennik Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej
szukaj    szukaj szukaj
Gontowiec Podróżny BLOG

« powrót
Po nocy świętojańskiej
eGorzowska - 11698_RqYb6C5XrUsbtc8iDrG.jpg24 czerwca. Za nami noc świętojańska – pełna magii i marzeń o zdobyciu niemożliwego, czyli rozwijającego się tylko w tę jedną jedyną noc czarodziejskiego kwiatu paproci. Śniłam o nim w dzieciństwie, dziś jednak zastanawiam się, czy warta skórka wyprawki. Kwiat wprawdzie daje znalazcy szczęście, powodzenie, zdrowie i bogactwo, ale nie pozwala się nim dzielić. Z nikim. Taka fortuna nie niesie z sobą żadnej radości.

Można za to spróbować odnaleźć namiastkę legendarnego kwiatu, wystarczy tylko popytać botaników o rośliny nazwane kiedyś „kwitnącymi paprociami”. Choć nie rozmnażają się one z nasion, tylko z umiejscowionych na spodniej stronie liści zarodników, to jednak niektóre z nich tworzą tzw. kłosy zarodnionośne, które potrafią wyprowadzić w pole niejednego laika. Kto wie, czy to właśnie któryś z nich nie stał pierwowzorem legendy? Muszę przyznać, że ci paprociowi dowcipnisie nazwy noszą przewspaniałe.

Na przykład malutki nasięźrzał pospolity, którego kłos ma góra dwa i pół centymetra wysokości, ale za to jaką moc sprawczą! Dziewczyna, która odnalazła go w noc świętojańską, powodzenie u płci przeciwnej miała murowane. Wystarczyło tylko, by rozebrała się do naga, rozpuściła włosy i stanąwszy o północy tyłem do rośliny, wypowiedziała zaklęcie „Nasięźrzele, rwę cię śmiele, pięcią palcy, szóstą dłonią, niech się chłopcy za mną gonią". Zrywać go raczej nie powinna, a i my nie róbmy tego (gdyby udało się nam go wytropić), bowiem zamiast bogactwa, czeka nas za to mandat karny. Nasięźrzał objęty jest dziś ścisłą ochroną, podobnie jak drugi niewysoki pretendent o nazwie podejźrzon księżycowy.
Znacznie wyższe są (objęte częściową ochroną) podrzeń żebrowiec oraz pióropusznik strusi, tylko, że ten ostatni „kwitnąć” zaczyna dopiero w sierpniu, więc w charakterze świętojańskiego kwiatu paproci wystąpić raczej nie może. I wreszcie kolej na, będącego również pod całkowitą ochroną, długosza królewskiego. Ta paproć dorasta do dwóch metrów wysokości, a jej „kwiat” wydaje się świecić w ciemnościach. Ludowe podania głoszą, że upodobały go sobie robaczki świętojańskie (świetliki), które przy najlżejszym nawet dotknięciu ulatują z kłosa zarodnionośnego w powietrze. To dlatego kwiat paproci jest taki nieosiągalny.

Jedno z największych skupisk długosza królewskiego można oglądać w rezerwacie „Karsiborskie Paprocie”, znajdującym się kilka kilometrów na południe od Świnoujścia. Jadąc do miasta od strony głównej przeprawy promowej, wypatrujcie drogowskazu kierującego w lewo. Warto zboczyć z drogi, by zobaczyć to niezwykłe miejsce. My byliśmy nim zachwyceni.

„Już Jan ochrzcił wszystkie wody, umyjcie się dla ochłody”. Dawniej wierzono, że nie należy się kąpać w jeziorach i rzekach, dopóki św. Jan Chrzciciel nie wypędził z nich utopców i rusałek. W noc świętojańską miała się również odnawiać woda w studniach, w związku z czym starano się ją z tych studni wybrać, aby zapewnić jej świeżość i uwolnić od „robaków”.

Dzisiejszy dzień przynosi ze sobą przysłów co niemiara. Spróbowałam je pogrupować:
  • deszczowe – „Gdy się święty Jan rozczuli, to go dopiero Najświętsza Panna utuli” (czyli słotnie może być aż do drugiego lipca). Tegoż samego dotyczy kolejne przysłowie „Gdy się święty Jan rozczuli, w Nawiedziny się utuli”, ale może być i gorzej, bowiem „Jak się Janek rozbeczy, a Maryś lipcowa go nie utuli, to będzie beczał do świętej Urszuli”. Z tego wynika, że - ile innych św. Urszul po drodze nie ma - to przysłowiowy stan deszczowy potrwać może aż do 21 października.
  • nadal deszczowe i niezbyt optymistyczne – „Jak się święty Jan rozpada, toteż pada nie lada” oraz „Kiedy z Janem przyjdą deszcze, to sześć niedziel kropi jeszcze”.
  • ostrzegawcze (też w deszczowym klimacie) – „Na świętego Jana bywa Wisła wezbrana”
  • deszczowo-żniwne, przepowiadające pogodę - „Chrzest Jana w deszczowej wodzie trzyma zbiory w przeszkodzie”, „Gdy Jan z deszczem przybywa, to słota bywa także i we żniwa”, „Gdy się Jan Chrzciciel w dżdżystej kąpie wodzie, deszcze żniwom bywają wtenczas na przeszkodzie” oraz „Gdy Jan Chrzciciel skropi, mokre będą kopy”.
  • deszczowo-zagadkowe - „Do świętego Jana woła o deszcz kania, a po świętym Janie chodzą w deszczu kanie”. Pewnie nie chodzi tu o grzyb (czubajkę kanię i jej rośnięcie „jak grzyby po deszczu”), tylko o drapieżne ptaki, krążące po niebie tuż przed opadami. W podania ludowych ich charakterystyczne nawoływania interpretowano jako wołanie o deszcz. Do dziś o czymś najbardziej wyczekiwanym mówi się, że się go „łaknie jak kania dżdżu”. Ale też w niektórych regionach „kanią” nazywa się rzekotkę, a jej rechot ma zwiastować opady.
  • deszczowo-babskie - „Do świętego Jana o deszcz prosić trzeba, później baba zapaską napędzi go z nieba”, „Gdy święty Jan łąkę kosi, lada baba deszcz uprosi”.
  • sympatycznie bezdeszczowe – tylko dwa, ale jednak są „Na święty Jan, jagód dzban” oraz „Zbieraj rumianek, bo święty Janek”.
„Nie zawsze wigilia św. Jana”, to prawda. Nie zawsze też Dzień Wędkarza (również obchodzony wczoraj). Połączyliśmy więc obie okazje i świętojańską noc spędziliśmy na wędkowaniu, podziwiając rozgwieżdżone niebo i obłoki srebrzyste, a tuż przed północą wybraliśmy się nawet na spacer (co widać na załączonej fotografii).


Tekst i foto Maria Gonta


24 czerwca 2022 07:35, admin ego
« powrót
Dodaj komentarz:

Twoje imię:
 
Spóźnione tramwaje
PESA spóźni się z tramwajami, miasto pieniądze przeznaczy na infrastrukturę transportu niskoemisyjnego. Producent tramwajów PESA poinformował, że z powodu sytuacji gospodarczej ... <czytaj dalej>
Znów zmiany
Zmiana organizacji ruchu na skrzyżowaniu ul. Mieszka I, Roosevelta, al. ks. Andrzejewskiego – etap 3 i 4. W niedzielę, 3 lipca ... <czytaj dalej>
Adrian Put biskupem pomocniczym
28 czerwca 2022 r. o godz. 12.00 Nuncjatura Apostolska w Polsce ogłosiła komunikat informujący o nominacji biskupa pomocniczego dla diecezji ... <czytaj dalej>
Raport o stanie województwa
44. sesja Sejmiku Województwa Lubuskiego. Raport o stanie województwa przyjęty. Radni przyjęli raport o stanie województwa za 2021 r., zaprezentowany przez ... <czytaj dalej>
Przeglądaj cały katalog lub dodaj swoją firmę
Nowicki Krzysztof Usługi Ogólno-Budowlane

ul. Armii Ludowej 16 l. 3, Gorzów Wlkp.
tel. 782 380 695
branża: Budowlane usługi - termoizolacja <czytaj dalej>
"Marcello" Cukiernia

ul. Mieszka I 64, Gorzów Wlkp.
tel. 95 722 88 72
branża: Cukiernicze wyroby - produkcja <czytaj dalej>
Krajowy Rejestr Karny przy Sądzie Okręgowym Punkt Informacyjny

ul. Mieszka I 33, Gorzów Wlkp.
tel. 95 725 67 00
branża: Sądy <czytaj dalej>

Kalendarium eventów
« lipiec 2022 »
P W Ś C P S N
    
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
dodaj: imprezy@egorzowska.pl
Mała wielka sprawa
eGorzowska - adminfoto_hanna.jpg
Hanna Kaup:
Przegraliśmy
Niedawno pisałam tekst o instalacji artysty plastyka Jerzego Gąsiorka. Nosił tytuł „Powinnością artysty jest protestować”. Zachęcałam do obejrzenia i refleksji nad tym, co dzieje się za naszą wschodnią granicą. Niestety. ... <czytaj dalej>
Gorzowskie drzewa w obiektywie
Prezydent Miasta Gorzowa Wielkopolskiego w ramach kampanii edukacyjno-informacyjnej „ZazieleńMY Gorzów” <czytaj dalej>
Uwaga konkurs: Lubuska pocztówka z wakacji
Jeszcze tych zdjęć za wiele nie ma. Ale lubuskie jest <czytaj dalej>

aktualnie nie ma żadnej czynnej sondy
Robisz zdjęcia? Przyślij je do nas foto@egorzowska.pl
eGorzowska - uniejow.jpg
admin ego:
Dobroczynny nagietek
5 lipca. W „Kurierze Porannym” z 1937 r. znalazłam odkrywcze ... <czytaj dalej>
admin ego:
W lipcu przygotować...
4 lipca. Nie wiem kto i nie wiem kiedy, wymyślił ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Ucz bezpiecznych relacji z rówieśnikami
Kontakty dziecka z rówieśnikami odgrywają ważną rolę w jego rozwoju ... <czytaj dalej>
admin ego radzi:
Coraz więcej śmieci na dzikich wysypiskach
W 2020 r. drastycznie wzrosła ilość śmieci zebranych podczas likwidacji ... <czytaj dalej>
Blogujesz? Rób to lokalnie!
Wystarczy jedno kliknięcie w egoBlog
Masz problem?
Napisz do eksperta egoEkspert
Żadna sprawa nie zostanie bez odzewu. Daj znać na eGo Forum
Anonim_6614:
Wspaniały koncert. Niestety ani miasto ani MCK nie stanęło na wysokości zadania.Brak jakiejkolwiek dekoracji - kwiatów (w innych miejsach stać n <czytaj dalej>
Andrzej Trzaskowski:
Pamiętam czasy kiedy to cała strona ulicy Pomorskiej - od Podmiejskiej do stołówki "Włókna"(teraz supermarket Muszkieterów) - była p <czytaj dalej>
Anonim_6191:
Brawa dla artystów. <czytaj dalej>
Anonim_6429:
kolej to relikt zeszłego wieku

niemcy w to sie jeszcze bawią z innych powodów mają za dużo pieniedzy w budżecie <czytaj dalej>
Anonim_9574:
Ok. Pięknie, ale wpraktyce, co z kolejami w Gorzówku, takiej "dużej" mieścinie na pół ocy województwa?? Proszę redakcję o przepytan <czytaj dalej>
 
eGorzowska.pl - e-gazeta Gorzowskiej Agencji Dziennikarskiej